Connect with us

Lajme nga vendi

Mbështetje psiko-sociale dhe punëtori kreative për daljen nga familja dhe dhuna me bazë gjinore

Published

on

Një shtëpi prej 45 metrash katrorë që nuk ka izolim dhe ngrohet me sobë druri, nëse zbaton disa masa për efiçencën e energjisë si izolimi i murit, çatia e re, dritaret e reja dhe instalimi i pompës së nxehtësisë, konsumi i saj i energjisë dhe gazi ndotës. emetimet mund t’i zvogëlojnë ato me tre herë. Megjithatë, këto investime janë shumë të larta për familjet mesatare të Maqedonis, dhe masat mbështetëse të ofruara nga shteti dhe pushteti lokal janë të pamjaftueshme.

Megjithëse efiçenca e energjisë është një nga mënyrat më efektive për të përballuar dhe zbutur ndryshimet klimatike në vendin tonë, ajo është gjithashtu më e neglizhuara. Ky lloj masash lejon, në vend që të vrapojmë vazhdimisht një garë për të rritur prodhimin e energjisë për të përmbushur nevojat në rritje, të lokalizojmë vendet ku shpenzojmë në mënyrë të panevojshme dhe të nxjerrim shumë më tepër vlerë prej saj. Por pavarësisht se ky nocion prej vitesh është kudo në sferën publike, ai nuk mbështetet nga politika adekuate, informacioni dhe mbi të gjitha paratë, është përfundimi kryesor i panelit “Konsumatorët në zemër të politikës energjetike” organizuar nga Organizata e Konsumatorëve të Maqedonisë – ZKM dhe Eko-ndërgjegjësimi.

“Efiçiencën e energjisë e konsiderojmë si një nga veprimet kryesore, kyçe klimatike, por fatkeqësisht nuk është shumë prezente si temë dhe as si implikim financiar në buxhet. Është neglizhuar si një nga veprimet klimatike që mund të ketë një ndikim të rëndësishëm në përmirësimin e situatës jo vetëm për çdo familje, por edhe për të gjithë ekonominë”, tha Ana Çoloviq nga Eco-consciousness, duke theksuar se analizat tregojnë se efiçenca e energjisë ka një potencial më të madh për të krijuar vende pune “të gjelbra” krahasuar me punën në termocentralet tona më të mëdha.

Analiza e Qendrës për Ndryshimet Klimatike për një familje në një shtëpi prej 45 metrash katrorë pa izolim në zonën e Shkupit, e cila nxehet me dru në dimër dhe që është përfaqësuese e mijërave në mbarë vendin që vazhdimisht përmenden si faktorë të ndotjes së ajrit për shkak të Fakti që përdorin dru zjarri në furrat e vjetra, tregon se me zbatimin e masave të efiçencës së energjisë, konsumi i energjisë dhe emetimet e gazrave ndotës reduktohen tre herë, por që ky investim është shumë i madh për ta.

“Qasja ndaj efiçiencës së energjisë duhet të bëhet për mbrojtjen e mjedisit dhe shëndetit, në vend të asaj ekonomike siç ka qenë deri më tani. Nëse shikohet vetëm nga pikëpamja ekonomike, kthimi i këtyre investimeve është shumë i gjatë për të qenë tërheqës për konsumatorët. Ndikimi në mjedis është diçka që justifikon të gjithë investimin dhe është qasja që duhet të kenë institucionet. Duhet të flasim ekologjikisht, jo ekonomikisht”, thotë Filip Stojanovski nga KPK.

Advertisement

Marijana Lonçar Velkova nga ZKM theksoi se amvisëritë dhe konsumatorët e vegjël janë jashtë fokusit të politikave energjetike. Krahasuar me vendet e tjera, në S. Maqedonisë i ofrohen përfitime dhe stimuj të vegjël për instalimin e paneleve diellore, por edhe për blerjen e pajisjeve të reja me efikasitet energjetik që mund të zvogëlojnë pjesëmarrjen në konsumin e secilit individ, e përmes kësaj edhe atë të përbashkët. E rëndësishmja, nga ZKM-ja, ata besojnë se sot nuk ka asnjë mënyrë për këshillim për konsumatorët në vendin tonë apo një qendër këshillimore që do t’ua shpjegojë politikat dhe masat në dispozicion për qytetarët e interesuar dhe do t’i ndihmojë ata të planifikojnë një investim më të mirë dhe më efikas në efiçencën e energjisë. para të kufizuara që i kanë në dispozicion.

Ajo prezantoi edhe aksionin e ZKM-së për blerjen kolektive të kondicionerëve inverter për rreth 38.000 konsumatorë nga gjashtë shtete, përfshirë edhe Maqedoninë, i cili gjendet në web faqen kolektivnokupuvanje.mk. Qëllimi i aksionit, përmes një shoqate masive organizatash dhe konsumatorësh nga disa vende, është të mundësojë blerjen e pajisjeve të certifikuara për ngrohje dhe ftohje të kursimit të energjisë në kushtet më të mira të mundshme dhe me cilësinë më të lartë të mundshme, përfshirë instalimin profesional.

Sipas Elena Nikolovska nga Eko-ndërgjegjësimi, transformimi i energjisë nuk mund të ndodhë pa masa për efikasitet energjetik. Efiçenca energjetike do të thotë të mendosh për reduktimin e emetimeve të gazeve serrë, sektori i energjisë është më përgjegjës për krizën klimatike dhe kursimi i parave për qytetarët.

“Maqedonia ka një rregullim të mirë energjetik, por transpozimi në kohë i direktivave të BE-së dhe lehtësimi i procedurave administrative për qytetarët si dhe kapacitetet e institucioneve dhe autoriteteve lokale është i domosdoshëm. Konsumatori duhet të ketë në dispozicion mekanizmat/procedurat për masat e EE dhe BRE si dhe mbështetje këshilluese, financiare dhe administrative për realizimin e këtyre investimeve”, tha Nikolovska. /meta.mk/

Advertisement
Advertisement

Lajme nga vendi

Mungesa e gjykatësve detyron qytetarët që të presin me vite që lënda e tyre të vijë në radhë

Published

on

Gjykatat në të gjithë vendin po përballen me mungesë serioze të gjykatësve. Qytetarët me muaj madje me vite kërkojnë epilog për lëndë të caktuar nëpër labirintet e gjykatave. Për shembull, në Gjykatën Themelore të Strugës, delegohen gjykatës nga Shkupi ose për raste të caktuara gjykimet dërgohen në qytetin e Ohrit.

“Këta gjykatës që janë këtu, nuk dinë çfarë të bëjnë me numrin e madh të lëndëve dhe si t’i zgjidhin ato, janë shkelur afatet ligjore të parashikuara në ligj, duke qenë se nuk mund të veprojnë sipas afateve, për shkak të numrit të madh. Seancat caktohen për dy-tre muaj, pastaj fillon procedura prej në fillim. E tërë kjo komplikohet për shkak të mungesës së gjykatësve”, tha Vllado Çingoski- avokat.

Zgjidhja, thotë profesori Davitkovski, është në ndryshimet e ligjit, me të cilat u mundësua përzgjedhja e gjykatësve nga radhët e bashkëpunëtorëve profesionalë në gjykata, të cilët kanë përvojë pune dhe praktikë 10-15 vjet.

“Gjenerata e mëparshme që ka mbaruar Akademinë e gjykatësve, të gjithë duan të qëndrojnë në Shkup. Në Kriva Pallankë, në Kratovë dhe në disa qyteza nuk kishte gjykatës. Dhe çfarë bënë ata që janë fëmijë të dikujt, me lidhje politike dhe me kërkesë në Gjykatën Supreme, të gjithë qëndruan në Shkup. Tani ato gjykata janë bosh, dhe nga ana tjetër kemi mbipopullim në Shkup. Ne po e bllokojmë veten dhe kjo është rezultat i ndikimit të politikës”, tha Borçe Davitkovski- profesor.

Një nga propozimet është racionalizimi i gjykatave.

Advertisement

“Ndoshta duhet të ndryshohen edhe kompetencat e gjykatave. Për këtë arsye, një gjykatës zhvendoset nga një gjykatë në tjetrën. Atëherë do të racionalizohen edhe gjykatësit”, theksoi Arsen Janevski- profesor.Gazetar: Miki Trajkovski

Continue Reading

Lajme nga vendi

Së shpejti mund të ulet çmimi i energjisë elektrike për amvisëri

Published

on

Zvogëlimi i importit të energjisë elektrike për shkak të prodhimit të termocentraleve fotovoltaike së shpejti mund të ulë çmimet e saj për amvisëri, paralajmëron kryetar i Komisionit Rregullator për Energjetikë Marko Bislimovski.

Ai në një intervistë për “”Radio Europa e Lirë” thotë se aktualisht po punohet për plotësimin e tarifës së lirë të energjisë elektrike për amvisëri edhe për një orë tjetër. Bislimoski tha se tani duhet bërë një analizë reale për të treguar nëse ekziston mundësia që tarifa falas e energjisë elektrike të zgjatet edhe për një orë, pra deri në orën 16.00.

“Po zgjerojmë tarifën falas për të përfituar nga çmimi i lirë i energjisë elektrike në këto periudha. Po ashtu, me atë sinjal që i dërgojmë ESM dhe EVN Home, për të blerë energji elektrike në ato periudha, veçanërisht EVN Home, do të ofrojmë një çmim më të ulët të energjisë elektrike, që është shumë e mundur që të na mundësojë uljen e çmimit të energjisë elektrike për amvisëritë”, tha Bislimovski.

Aktualisht tarifa më e lirë e energjisë elektrike është nga ora 13:00 deri në orën 15:00.

Continue Reading

Lajme nga vendi

Ekspertët: Digjitalizimi është i domosdoshëm jo vetëm për antarësim në BE, por edhe për zhvilimin e ekonomisë

Published

on

Paralajmërimin e VMRO-DPMNE-së për themelimin e Ministrisë për Digjitalizim, konkretisht ndarjen nga Administrata, ekspertët e shohin si nevojë që, shteti duhet të ketë qasje serioze ndaj digjitalizimit real të shërbimeve elektronike, të cilat qytetarët duhet t’i marrin në jetën e përditshme.

Sipas, Marko Troshanovskit nga Instituti për Demokraci, për t’u realizuar kjo duhet të unifikohen bazat e të dhënave të institucioneve shtetërore që qytetarët të mos enden prej sporteli në sportel për një dokument të thjeshtë.

“Nëse ju e plotësoni aplikimin në mënyrë elektronike, duhet t’ju mundësohet që edhe në mënyrë elektronike ta dorëzoni. Domethënë, prej në fillim deri në fund të mos keni kontakt me zyrtarin administrativ. Ky është një moment shumë i rëndësishëm. Kështu, bazat e të gjitha institucioneve të jenë të unifikuara dhe këtu paralajmërimi për themelimin e Agjencisë për Digjitalizim, ndarja e administratës nga shoqëria informatike, ka kuptim dhe është shumë i rëndësishëm”, tha Marko Troshanovski, Instituti për Demokraci (IDSCS).

Profesori universitar Gjorgji Maxharov, për Alsat shprehet se digjitalizimi është i domosdoshëm, jo vetëm për anëtarësimin e vendit në BE, por edhe për zhvillimin e ekonomisë, por edhe për përfitimet të cilat qytetarët në mënyrë të drejtpërdrejtë do t’i përjetojnë. Megjithatë, për t’u realizuar kjo, duhet që në Kuvend të votohet ligjet e nevojshme.

“Pjesa më e vështirë është që e tërë kjo të finalizohet në kuadër të Kuvendit, në kuadër të miratimit të akteve ligjore, të cilat do të japin rëndësi të njëjtë të dokumenteve digjitale në lidhje me dokumentet në letër. Kështu që, duhet të punojmë në atë bashkë dhe duhet të kihet kujdes ndaj gjendjes së përgjithshme se ku gjendet shoqëria, cilat procese duhet dhe duam t’i digjitalizojmë dhe në lidhje me prioritetet që i kemi vendosur të fillojmë ta bëjmë atë. Siç thash, ai proces ka filluar, megjithatë nuk është i përfunduar dhe duhet që edhe shumë të punohet që në fund qytetarët ta shohin përfitimin direkt të shërbimeve të tilla digjitale”, u shpreh Gjorgji Maxharov, profesor universitar.

Advertisement

Rikujtojmë që Komisioni Evropian dy vite radhazi i rekomandoi Maqedonisë së Veriut ta harmonizojë legjislacionin me atë të BE-së në lidhje me procesin e digjitalizimit. Përbërja e kaluar kuvendore, nuk arriti që ta votojë ligjin për themelimin e Agjencisë Digjitale, si institucion udhëheqës në procesin e digjitalizimit të shërbimeve, trajnimit të qytetarëve, por edhe mbrojtjes së institucioneve nga sulmet kibernetike, të cilat gjatë periudhës së kaluar ishin të shpeshtuara. Sipas ekspertëve, Maqedonia e Veriut është mbi një dekadë mbrapa BE-së në procesin e digjitalizimit./Alsat.mk

Continue Reading

Më të lexuarat