Connect with us

Lajme nga vendi

Geer: Partitë politike duhet të kapërcejnë ndarjet, ndërsa çështjen e hyrjes në BE ta bëjë projekt kombëtar

Published

on

Partitë politike duhet t’i kapërcejnë ndarjet dhe të bashkohen rreth çështjes së anëtarësimit në BE dhe ta bëjnë atë një projekt kombëtar. Për të ndryshuar gjërat në vend, interesat politike duhet të lihen mënjanë dhe fokusi duhet të jetë në interesat kombëtare, tha dje ambasadori evropian David Geer në forumin “EUROPEUM 2023 – 20 vjet nga Samiti në Selanik: rruga para nesh”, transmeton Portalb.mk

Për çështjen e ndryshimeve kushtetuese dhe cilat janë interesat e vendit, sipas Geer, është shumë e rëndësishme që të ketë një debat të hapur, që është vendim sovran i këtij vendi dhe që, siç tha ai, është një hap i rëndësishëm për t’u bërë, ti cili çon automatikisht në konferencën e dytë ndërqeveritare.

Duke folur në forum, Geer kujtoi samitin e Selanikut të 20 viteve më parë, kur Unioni kishte vetëm 15 shtete anëtare dhe vuri në dukje se nga atëherë e deri më sot është bërë përparim i madh në Ballkanin Perëndimor.

Në 20 vitet e fundit, pranimi i vendit në BE është bllokuar si rezultat i tre vetove, tha Geere, kështu që besueshmëria e BE-së është dëmtuar rëndë dhe njerëzit janë të frustruar kuptueshëm.

Por, siç tha ai, ka edhe përgjegjësi nga ana e partnerëve në rajon.

Advertisement

“BE-ja nuk është përgjegjëse kryesore për dështimet e tyre në zbatimin e reformave, por edhe për çështje të tilla si lufta kundër korrupsionit dhe sundimi i ligjit. Nuk duhet mohuar progresi, por duhet diskutuar edhe përgjegjësia”, thotë ambasadori evropian.

Ambasadori evropian ritheksoi se zgjerimi i Unionit është në interesin e tij sepse ka nevojë për siguri, stabilitet, prosperitet dhe zhvillim demokratik.

Zëvendëskryeministri për Çështje Evropiane, Bojan Mariçiq, tha në forum se mesazhi kryesor është se Ballkani Perëndimor mund të bëhet pjesë e Bashkimit Evropian, por vetëm nëse bëhen përpjekje të mëdha për arritjen e standardeve evropiane, demokracisë dhe të drejtave të njeriut.

“Duhet të jemi mjaft të sinqertë, jo vetëm kritikë dhe të themi se tema e bashkëpunimit rajonal dhe çështjet dypalëshe mes vendeve të Ballkanit Perëndimor dhe vendeve anëtare të BE-së ka qenë një sfidë prej 20 vitesh e deri më sot. Problemi është se ne këto sfida ndoshta nuk i kemi trajtuar seriozisht dhe me ndershmëri 20 vite më parë, derisa arritën në nivelin e bllokadës apo të vetos”, shtoi zëvendëskryeministri.

Mariçiq theksoi se Samiti në Selanik konfirmoi se BE-ja ka një perceptim për rajonin tonë në tërësi, por në të njëjtën kohë i jep mundësi secilit vend që të shpërblehet individualisht për progresin e tij.

Advertisement

Ai është i mendimit se njëzet vjet pas Samitit të Selanikut, vendet e rajonit po ecin me shpejtësi të ndryshme.

“Kroacia ka dhjetë vjet që është anëtare, kurse Mali i Zi dhe Serbia janë në negociata për anëtarësim që nga viti 2012, përkatësisht 2014 më intensivisht. Bosnja dhe Hercegovina mori statusin e kandidatit vitin e kaluar, Kosova është ende kandidat potencial për anëtarësim dhe fitoi mundësinë e liberalizimit të vizave këtë vit, ndërsa Maqedonia e Veriut dhe Shqipëria zyrtarisht filluan negociatat më 19 korrik të vitit të kaluar dhe tani janë në fazën e skriningut. Pritet që pas përfundimit të obligimeve nga skriningu dhe ndryshimet kushtetuese për ne, të kalojmë në fazën tjetër të hapjes së klasterit 1”, ka shtuar Mariçiq.

Sipas nënkryetares së Partisë Socialiste Evropiane dhe funksionare e dikurshme, Radmilla Shekerinska, bllokimi i ndryshimeve kushtetuese do ta bartë fajin në territorin e Maqedonisë. Nuk duhet, thotë ajo, t’i lejojmë vetes një sëmundje autoimune.

“Një sëmundje autoimune është një sëmundje që praktikisht bën që trupi juaj t’ju shkatërrojë nga brenda. Pra, bllokimi i amendamenteve kushtetuese vetëm se do të lëvizë përgjithmonë fajin që nuk është tek ne, por do të vijë tek ne, në terenin maqedonase. Dhe dëshiroj të krijohet një shumicë për amendamentet kushtetuese, sepse në thelb Maqedonia e Veriut ishte ajo që para disa kohësh i bëri propozim palës bullgare për përfshirjen e bullgarëve në Kushtetutë, në preambulë. Nacionalistët bullgarë e refuzuan, sepse besonin se një ndryshim i tillë në Kushtetutë do të tregonte se bullgarët dhe maqedonasit janë dy popuj të ndryshëm. Unë e shoh kështu. Kjo është arsyeja pse nacionalistët bullgarë e refuzuan atë disa vite më parë. Mund të diskutojmë pse kanë ndryshuar mendje, nuk ka rëndësi. Është e rëndësishme që në thelb duhet ta bëjmë këtë ndryshim në një Kushtetutë shumë liberale që është shumë e gjerë për bashkësitë e ndryshme etnike, që është një plus për ne”, tha Shekerinska, duke shtuar se ne kemi nevojë për një marrëveshje publike politike sepse partitë politike në vend nuk kanë besim reciprok.

Maqedonia e Veriut pas 17 vitesh me 19 korrik të vitit 2022 filloi bisedimet qasëse me BE-në me mbajtjen e konferencës së parë ndërqeveritare.

Advertisement

Kjo erdhi pas arritjes së  propozimit francez në vend me 30 qershor të vitit 2022 dhe miratimit të tij nga ana e Kuvendit të RMV-së për zgjidhjen e ngërçit Bullgari-Maqedoni e Veriut në drejtim të hapjes së rrugës eurointegruese për RMV-në.

Megjithatë, negociatat nuk do të fillojnë derisa të bëhen ndryshimet kushtetuese për përfshirjen e bullgarëve në Kushtetutë nga pala e Maqedonisë së Veriut, të cilat për votim në Kuvend kërkojnë dy të tretat e deputetëve, të cilat shumica nuk i ka, prandaj duhet mbështetje nga opozita maqedonase, e cila ka paralajmëruar se nuk do të votojnë për ndryshimin e Kushtetutës.

Nëse nuk bëhen ndryshimet kushtetuese deri në nëntor të këtij viti, procesi eurointegrues i RMV-së rrezikon të bllokohet përsëri.

Kujtojmë se para heqjes së vetos, hapja e negociatave me Bashkimin Evropian për Maqedoninë e Veriut bllokohej vazhdimisht nga Bullgaria duke vendosur veto.

Advertisement
Advertisement

Lajme nga vendi

Mungesa e gjykatësve detyron qytetarët që të presin me vite që lënda e tyre të vijë në radhë

Published

on

Gjykatat në të gjithë vendin po përballen me mungesë serioze të gjykatësve. Qytetarët me muaj madje me vite kërkojnë epilog për lëndë të caktuar nëpër labirintet e gjykatave. Për shembull, në Gjykatën Themelore të Strugës, delegohen gjykatës nga Shkupi ose për raste të caktuara gjykimet dërgohen në qytetin e Ohrit.

“Këta gjykatës që janë këtu, nuk dinë çfarë të bëjnë me numrin e madh të lëndëve dhe si t’i zgjidhin ato, janë shkelur afatet ligjore të parashikuara në ligj, duke qenë se nuk mund të veprojnë sipas afateve, për shkak të numrit të madh. Seancat caktohen për dy-tre muaj, pastaj fillon procedura prej në fillim. E tërë kjo komplikohet për shkak të mungesës së gjykatësve”, tha Vllado Çingoski- avokat.

Zgjidhja, thotë profesori Davitkovski, është në ndryshimet e ligjit, me të cilat u mundësua përzgjedhja e gjykatësve nga radhët e bashkëpunëtorëve profesionalë në gjykata, të cilët kanë përvojë pune dhe praktikë 10-15 vjet.

“Gjenerata e mëparshme që ka mbaruar Akademinë e gjykatësve, të gjithë duan të qëndrojnë në Shkup. Në Kriva Pallankë, në Kratovë dhe në disa qyteza nuk kishte gjykatës. Dhe çfarë bënë ata që janë fëmijë të dikujt, me lidhje politike dhe me kërkesë në Gjykatën Supreme, të gjithë qëndruan në Shkup. Tani ato gjykata janë bosh, dhe nga ana tjetër kemi mbipopullim në Shkup. Ne po e bllokojmë veten dhe kjo është rezultat i ndikimit të politikës”, tha Borçe Davitkovski- profesor.

Një nga propozimet është racionalizimi i gjykatave.

Advertisement

“Ndoshta duhet të ndryshohen edhe kompetencat e gjykatave. Për këtë arsye, një gjykatës zhvendoset nga një gjykatë në tjetrën. Atëherë do të racionalizohen edhe gjykatësit”, theksoi Arsen Janevski- profesor.Gazetar: Miki Trajkovski

Continue Reading

Lajme nga vendi

Së shpejti mund të ulet çmimi i energjisë elektrike për amvisëri

Published

on

Zvogëlimi i importit të energjisë elektrike për shkak të prodhimit të termocentraleve fotovoltaike së shpejti mund të ulë çmimet e saj për amvisëri, paralajmëron kryetar i Komisionit Rregullator për Energjetikë Marko Bislimovski.

Ai në një intervistë për “”Radio Europa e Lirë” thotë se aktualisht po punohet për plotësimin e tarifës së lirë të energjisë elektrike për amvisëri edhe për një orë tjetër. Bislimoski tha se tani duhet bërë një analizë reale për të treguar nëse ekziston mundësia që tarifa falas e energjisë elektrike të zgjatet edhe për një orë, pra deri në orën 16.00.

“Po zgjerojmë tarifën falas për të përfituar nga çmimi i lirë i energjisë elektrike në këto periudha. Po ashtu, me atë sinjal që i dërgojmë ESM dhe EVN Home, për të blerë energji elektrike në ato periudha, veçanërisht EVN Home, do të ofrojmë një çmim më të ulët të energjisë elektrike, që është shumë e mundur që të na mundësojë uljen e çmimit të energjisë elektrike për amvisëritë”, tha Bislimovski.

Aktualisht tarifa më e lirë e energjisë elektrike është nga ora 13:00 deri në orën 15:00.

Continue Reading

Lajme nga vendi

Ekspertët: Digjitalizimi është i domosdoshëm jo vetëm për antarësim në BE, por edhe për zhvilimin e ekonomisë

Published

on

Paralajmërimin e VMRO-DPMNE-së për themelimin e Ministrisë për Digjitalizim, konkretisht ndarjen nga Administrata, ekspertët e shohin si nevojë që, shteti duhet të ketë qasje serioze ndaj digjitalizimit real të shërbimeve elektronike, të cilat qytetarët duhet t’i marrin në jetën e përditshme.

Sipas, Marko Troshanovskit nga Instituti për Demokraci, për t’u realizuar kjo duhet të unifikohen bazat e të dhënave të institucioneve shtetërore që qytetarët të mos enden prej sporteli në sportel për një dokument të thjeshtë.

“Nëse ju e plotësoni aplikimin në mënyrë elektronike, duhet t’ju mundësohet që edhe në mënyrë elektronike ta dorëzoni. Domethënë, prej në fillim deri në fund të mos keni kontakt me zyrtarin administrativ. Ky është një moment shumë i rëndësishëm. Kështu, bazat e të gjitha institucioneve të jenë të unifikuara dhe këtu paralajmërimi për themelimin e Agjencisë për Digjitalizim, ndarja e administratës nga shoqëria informatike, ka kuptim dhe është shumë i rëndësishëm”, tha Marko Troshanovski, Instituti për Demokraci (IDSCS).

Profesori universitar Gjorgji Maxharov, për Alsat shprehet se digjitalizimi është i domosdoshëm, jo vetëm për anëtarësimin e vendit në BE, por edhe për zhvillimin e ekonomisë, por edhe për përfitimet të cilat qytetarët në mënyrë të drejtpërdrejtë do t’i përjetojnë. Megjithatë, për t’u realizuar kjo, duhet që në Kuvend të votohet ligjet e nevojshme.

“Pjesa më e vështirë është që e tërë kjo të finalizohet në kuadër të Kuvendit, në kuadër të miratimit të akteve ligjore, të cilat do të japin rëndësi të njëjtë të dokumenteve digjitale në lidhje me dokumentet në letër. Kështu që, duhet të punojmë në atë bashkë dhe duhet të kihet kujdes ndaj gjendjes së përgjithshme se ku gjendet shoqëria, cilat procese duhet dhe duam t’i digjitalizojmë dhe në lidhje me prioritetet që i kemi vendosur të fillojmë ta bëjmë atë. Siç thash, ai proces ka filluar, megjithatë nuk është i përfunduar dhe duhet që edhe shumë të punohet që në fund qytetarët ta shohin përfitimin direkt të shërbimeve të tilla digjitale”, u shpreh Gjorgji Maxharov, profesor universitar.

Advertisement

Rikujtojmë që Komisioni Evropian dy vite radhazi i rekomandoi Maqedonisë së Veriut ta harmonizojë legjislacionin me atë të BE-së në lidhje me procesin e digjitalizimit. Përbërja e kaluar kuvendore, nuk arriti që ta votojë ligjin për themelimin e Agjencisë Digjitale, si institucion udhëheqës në procesin e digjitalizimit të shërbimeve, trajnimit të qytetarëve, por edhe mbrojtjes së institucioneve nga sulmet kibernetike, të cilat gjatë periudhës së kaluar ishin të shpeshtuara. Sipas ekspertëve, Maqedonia e Veriut është mbi një dekadë mbrapa BE-së në procesin e digjitalizimit./Alsat.mk

Continue Reading

Më të lexuarat