Connect with us

Lajme nga vendi

Liria e mediave, RMV lider në Ballkaninë Perëndimor

Published

on

Maqedonia e Veriut është në vendin e 38-të nga gjithsej 180 shtete në botë sipas Indeksit Global të Lirisë së mediave të “Reporterëve pa kufij”. Vendi shënon një kërcim prej 19 vendesh në krahasim me vitin 2022 dhe është pozicionuar më së miri në rajonin e Ballkanit Perëndimor, përpara Malit të Zi (39), Kroacisë (42), Kosovës (56), Bosnjë e Hercegovinës (64) dhe Serbisë (91) dhe Shqipërisë (96).

“Reporterët pa kufij” në raportin për Maqedoninë e Veriut, theksojnë se edhe pse gazetarët nuk punojnë në një mjedis armiqësor, keqinformimi i përhapur dhe mungesa e profesionalizmit kontribuojnë në rënien e besimit të shoqërisë në media, e cila i ekspozon mediat e pavarura ndaj kërcënimeve dhe sulmeve. Vazhdon edhe tendenca që zyrtarët e qeverisë të kenë qëndrime të këqija dhe poshtëruese ndaj gazetarëve.

Megjithëse televizioni është burim dominues i informacioneve, mediat onlajn luajnë një rol të rëndësishëm. Megjithatë, duhet bërë një dallim midis redaksive onlajn profesionale të cilat punësojnë gazetarë profesionistë dhe publikojnë përmbajtje origjinale dhe portaleve individuale të cilët kryejnë plagjiaturë dhe kopjojnë përmbajtjen e njerëzve të tjerë. Ekziston gjithashtu një hendek i madh midis shikueshmërisë dhe besimit: TV stacionet më të ndjekura kanë një indeks të ulët besueshmërie.

Konteksti politik

Mjedisi i përgjithshëm mbetet i favorshëm për lirinë e mediave dhe lejon raportim kritik, megjithëse transparenca e institucioneve është mjaft e dobët. Për shkak të polarizimit të fortë politik, media mund t’i nënshtrohet presionit nga pushteti, politikanët dhe biznesmenët. Dy partitë më të mëdha (në pushtet dhe në opozitë) kanë krijuar sisteme mediatike paralele mbi të cilat ushtrojnë ndikimin e tyre politik dhe ekonomik. Shërbimi i transmetimit publik nuk ka pavarësi editoriale dhe financiare.

Advertisement

Korniza ligjore

Përderisa Kushtetuta garanton lirinë e fjalës dhe ndalon censurën, vendi mbetet prapa në harmonizimin e legjislacionit të medias me standardet e Bashkimit Evropian, të cilit synon t’i bashkohet. Abuzimi gjyqësor i Ligjit për përgjegjësi civile për shpifje inkurajon autocensurën në media. Paditë përdoren si një mjet për të frikësuar dhe presion mbi mediat e pavarura. Një projekt-ligj për të riautorizuar qeverinë për të reklamuar në media private ka ngritur shqetësime për ndikimin e mundshëm politik.

Konteksti ekonomike

Edhe pse disa lloje të përqendrimit mediatik janë të ndaluara me ligj, redaksia e disa prej kanaleve kryesore televizive janë të ekspozuara ndaj presioneve ekonomike nga pronarët e tyre. Financimi shtetëror është i kufizuar dhe jo transparent dhe media e pavarur mbështetet shumë te donatorët. Grantet e huaja të bazuara në projekte kontribuojnë vetëm për mbijetesën, por jo për zhvillimin e mëtejshëm. Ekziston një tregti e ndikimit midis agjencive të marketingut dhe shtëpive të caktuara mediatike.

Konteksti sociokulturor

Advertisement

Megjithëse nuk ka kufizime të qarta në mjedisin social dhe kulturor që ndikojnë në gazetarinë e lirë, rrjetet sociale dhe sfera digjitale në përgjithësi favorizojnë përhapjen e dezinformatave dhe kërcënimeve kibernetike. Të kombinuara me standarde të ulëta profesionale, ato kontribuojnë në rënien e besimit të publikut në media dhe hapin rrugën për sulme ndaj gazetarëve bazuar në kritere gjinore, etnike ose fetare.

Siguria

Gazetarët janë rregullisht objektiv i sulmeve verbale. Me pretekstin e mbrojtjes së sekreteve shtetërore dhe të të dhënave personale, ata mund të ekspozohen ndaj presionit ligjor dhe ndjekjes penale abuzive (procedurat e zvarritjes ose SLAPP). Megjithatë, gjykatat priren të mbështesin lirinë e shtypit dhe të mbrojnë gazetarët. Është caktuar një prokuror special për të trajtuar rastet e sulmeve ndaj gazetarëve, ndërsa po shqyrtohet hapja e zyrave të ngjashme në të gjithë vendin.

Mediat më të lira në vendet nordike

Në përgjithësi, vendet nordike renditen më së miri – Norvegjia, Danimarka, Suedia, Irlanda, Finlanda, ndërsa vendet aziatike renditen më keq – Turkmenistani, Irani, Vietnami, Kina dhe Koreja e Veriut. Sipas raportit mbi Indeksin Global të Lirisë së Medias, i cili vlerëson mjedisin në të cilin punojnë gazetarët në 180 vende dhe territore, ndërsa i cili u publikua në Ditën Botërore të Lirisë së mediave, situata është “shumë e keqe” në 31 vende, “e keqe” në 42, “problematike” në 55, “mirë” ose “mjaftueshëm mirë” në 52 vende. Me fjalë të tjera, mjedisi në të cilin punojnë gazetarët është i keq për shtatë nga 10 vende, ndërsa i kënaqshëm për një në tre vende, theksohet në raportin e “Reporterëve pa kufij”.

Advertisement

Në raportin vjetor theksohet se gazetaria në vitin 2023 kërcënohet nga industria e përmbajtjes së rreme dhe se përmbajtja e rreme ka një ndikim të fortë në media. Në rreth 118 vende, të anketuarit deklaruan se aktorët politikë janë të përfshirë sistematikisht në dezinformim masiv ose në fushata propagandistike. Zhvillimi i madh i inteligjencës artificiale po shkakton probleme edhe në botën mediatike.

Advertisement

Lajme nga vendi

QMK: Një fëmijë i sëmurë është transportuar me helikopter nga Ohri në Stamboll

Published

on

Qendra për Menaxhim me Krizat (QMK) njoftoi se mëngjesin e sotëm një fëmijë tetë vjeçar është transportuar me helikopter në spitalin “Parku Mjekësor” në Stamboll të Turqisë, për një operacion në shtyllën kurrizore.

Transporti është realizuar me një helikopter të MPB-së i cili ka pajisje transportuese mjekësore, ndërsa fëmija tashmë është vendosur në Qendrën Mjekësore në Stamboll dhe për një kohë të shkurtër helikopteri do të kthehet në bazën në Shkup.

“Më datë 13 maj 2024, përmes numrit të vetëm të urgjencës 112 në QMK, ndërsa më pas me email në Qendrën e Menaxhimit të Krizave, është dërguar kërkesë nga prindi i fëmijës për transport nga Ohri deri në spitalin në Stamboll. Fëmija që u transportua me helikopter kishte probleme motorike, nuk mund të ecë në mënyrë të pavarur, nuk flet dhe ka një lakim të lartë të shtyllës kurrizore, mbi 80 për qind. Për shkak të problemeve të përmendura shëndetësore, transporti afatgjatë mund të ndikojë negativisht në shëndetin e fëmijës. Nëse merret parasysh se ky operacion në shtyllën kurrizore ishte një nga operacionet e vështira dhe të rrezikshme, dhe shërimi pas operacionit është afatgjatë dhe shumë i vështirë, veçanërisht në një gjendje të tillë, është vërtetuar se një lloj tjetër transporti me një kohëzgjatje të tillë është shumë i rrezikshëm për jetën e vajzës”, citon QMK.

Pas dërgimit të kërkesës në QMK, në koordinim ndërmjet Ministrisë së Punëve të Brendshme dhe Ministrisë së Shëndetësisë, kërkesa ka marrë përgjigje pozitive.

Continue Reading

Lajme nga vendi

Nesër seanca konstituive, me shumë gjasa Afrim Gashi kryeparlamentar

Published

on

Nesër deputetët e posazgjedhur edhe zyrtarisht do të ulen në kolltukët e deputetëve pasi që para 20 ditëve morën mandat nga qytetarët. Seanca e cila është caktuar për në ora 11, ka katër pika. Së pari zgjidhet komisioni për verifikim, i cili ka për obligim që të verifikojë mandatet e deputetëve, e më pas do të vijojë edhe zgjedhja e Komisionit për zgjedhje dhe emërime. Sipas Rregullores së re, seanca konstitutive mund të zgjasë më së shumti 3 ditë, ndërsa përfundon pas zgjedhjes së kryetarit të shtëpisë ligjvënëse, i cili me shumë gjasa do të jetë kryetari i Alternativës, Afrim Gashi.Pasi që paraprakisht kryetari i Kuvendit, Jovan Mitrevski, e caktoi, nesër seancën do ta udhëheq deputeti më i vjetër, përkatësisht Merita Koxhaxhiku, nga Lidhja Demokratike e Izet Mexhitit. Me konstituimin e përmbajtjes së re parlamentare do të hartohet edhe shumica e re, e cila, siç është e ditur do ta ketë koalicioni i VMRO-DPMNE-së që pas negociatave që u mbajtën këto ditë duhet t’i bashkohet edhe VLEN dhe deputetët e ZNAM. Me këtë shumica e ardhshme paralmentare po i afrohet numrit të dy tw tretave. Mandat për deputet për herë të parë mori kryetari i VMRO-DPMNE-së, HristijanMickoskii cili do të jetë mandatari i ardhshëm për formimin e qeverisë së re. Disa nga deputetët e shumicës së re parlamentare në ulëset e deputetëve do të jenë vetëm një kohë të shkurtër sepse një pjesë e madhe prej tyre do të shkojnë në kabinetin e ri qeveritar. Situata është e ngjashme edhe me deputetët e koalicionit VLEN, liderët e të cilit u zgjodhën për deputetët, por pritet që disa prej tyre do të shkojnë në ekzekutiv, ose të vazhdojnë punën si kryetar komune. Nga ana tjetër, përfaqësuesit e deritanishëmtë qeverisë do të jenë në karriget e parlamentit të destinuara për opozitën. Ish-kryeministri dhe kryetari i LSDM-së në largim DimitarKovaçevski, ish-zëvendëskryeministri për ekonomi Fatmir Bytyqi, ish-ministri i punëve të brendshme OliverSpasovski, ai i bujqësisë LupçoNikollovski, ministrja e mbrojtjes SllavjankaPetrovska, e kulturës BiseraKostadinovskaStojçevska, për punë dhe politikë sociale,JovanaTrençevska, për transport dhe lidhjeBllagojBoçvarski, si dhe ish-drejtoresha e Drejtorisw sw tw ardhurave publike SanjaLlukarevska. Nga radhët e BDI-së, sërish deputet do të jetë kryetari i kësaj partie, AliAhmeti, e bashkë me të edhe ish-kryetari i Kuvendit, TalatXhaferi. Ish-ministrat e kësaj partie nuk janë në përbërjen e re parlamentare.

Continue Reading

Lajme nga vendi

Haxhi 2024, nga Tetova udhëtojnë 452 persona

Published

on

Këtë vit organizimi për në Haxh ka filluar më herët se viteve të kaluara. Organizimi filloi që para fillimit të muajit të Ramazanit, me kërkesë të Ministrisë së Haxhit të Arabisë Saudite. Nga Muftinia e Tetovës thonë se fillimi më herët i organizimit ka qenë një lehtësim më i madh rreth përga&tjeve dhe organizimin e haxhit 2024. Të shtunën pritet të mbahet edhe një seminar sqarues me të gjithë ata që udhëtojnë për në haxh. Nga Tetova këtë vit për në Haxh sikurse edhe viteve të kaluara interesimi është i madh për të udhëtuar në vendet e shenjta dhe nuk janë përfshirë të gjithë të interesuarit, shkaku i numrit të kufizuar që lëshon Ministria e Haxhit. Udhëtimi për në haxh nga Tetova do të jetë më 6, 7 dhe 8 qershor.Udhëtimet e para nga Maqedonia e Veriut. për në vendet e shenjta, Mekë dhe Medina fillojnë më 4 qershor.

Nga Maqedonia e Veriut, këtë vit udhëtojnë 2020 persona për në haxh bashkë me udhëheqësit dhe ekipin mjekësor. Nga Tetova kemi 452 që do të shkojnë në haxh, duke përfshirë ekipin mjekësor dhe udhëheqësit profesional.

Mënyra e pagesës ka shkuar përmes sistemit bankar, pra qytetarët kanë paguar direkt në xhiro-llogarinë e Bashkësisë Fetare islame dhe kjo tashmë është e relizuar. Çmimi nuk ka ndryshuar nga viti I kaluar, pra kanë paguar nga 6550 euro. Në këtë çmim janë përfshirë të gjitha nevojat që kanë haxhilerët, pra, përpos banimit, qëndrimit në hotel, vaksninimit, prerja e kurbanit, veshja e posaçme, pra të githa nevojat janë në këtë çmim”, deklaroi muftiu Xhemaili. Udhëtimi nga Tetova më 6, 7 dhe 8 qershor do të bëhet me autobus deri në aeroport, ndërsa më pas me aeroplan. Udhëheqësit e grupeve, do të informojnë personat që udhëtojnë për datën dhe orën e nisjes. Haxhi është një nga pesë shtyllat e fesë islame dhe është një detyrim fetare që duhet të kryhet të paktën një herë në jetën e të gjithë myslimanëve të rritur të cilët janë fizikisht dhe financiarisht të aftë për të ndërmarrë udhëtimin, dhe që mund të mbështesin familjet e tyre gjatë mungesës së tyre.

Continue Reading

Më të lexuarat