Lajme nga vendi
Studentët preferojnë të studiojnë jashtë vendit, mungesa e cilësisë dhe problemet financiare shkaktarët kryesor!
Studentët janë në fazën më delikate që gjatë gjithë kohës së studimeve janë të detyruar vetëm të japin pa marrë asgjë në shkëmbim, në kuptim financiar. Dhe, kur je vetëm dhënës është e vështirë të menaxhohet situata financiare për përmbushjen e objektivave të caktuara. Interesimi i të rinjve në Maqedoninë e Veriut për të studiuar jashtë vendit është në rritje, pavarësisht numrit të madh të institucioneve të larta arsimore, qofshin ata publike apo private. Kjo për shkak të mungesës së perspektivës dhe mundësive për të qenë të pavarur. Për dallim prej vendeve evropiane që gjatë periudhës së studimeve u mundësojnë studentëve që të studiojnë dhe të punojnë, në vendin tonë studentët janë të detyruar nëntë muaj të studiojnë dhe tre muaj të punojnë punë që as nuk përputhen me profesionet e tyre, shkruan Zhurnal.
Studentët preferojnë të studiojnë jashtë vendit, sepse në vend nuk ofrohen kushtet e duhura-
Studentët në Maqedoninë e Veriut përballen me probleme të ndryshme që jo lehtë janë të përballueshme, prandaj ata si reagim kundrejt kësaj situate të krijuar që është aspak e dëshirueshme ndërmarrin veprime që të vazhdojnë studimet jashtë vendit, ose fare në vend mos t’i fillojnë. Duke marrë vendime që pas përfundimit të shkollës së mesme direkt të regjistrohen në ndonjë nga Universitetet evropiane, për të fituar edhe dijen edhe përvojën si dhe pa u përballur me problemet financiare që te ne janë probleme të zakonshme dhe janë shndërruar në përditshmëri.
Dëshira për një karrierë ndërkombëtare, sigurimi i një pune dhe page më të mirë në rast se rikthehen në vendlindje, si dhe më e rëndësishmja cilësia e ulët në universitete në Maqedoninë e Veriut për shkak të nepotizmit, janë arsyet që i çojnë të rinjtë për të studiuar jashtë vendit.
Pra, kryesisht mungesa e kushteve të duhura që për studentët janë bazike dhe elementare janë shtytësit kryesor që të marrin vendime të atilla për studim jashtë vendit. Edhe ashtu janë të detyruar që pas përfundimit të studimeve, të paktën tre muaj brenda vitit të punojnë jashtë vendit një punë që nuk korrespondon me profesionin e tyre, por ja që është e detyrueshme për të mundësuar mbulimin e shpenzimeve.
Kushtet e duhura për studentët nuk janë të shumta, por edhe se janë të pakta nuk përmbushen. Arsim cilësor, punë praktike të paguar, konvikte me kushte normale për banim, literatura të qasshme, si dhe përkrahje më e madhe financiare nga institucionet përgjegjëse, si Ministria e Arsimit dhe Shkencës. Por, fatkeqësisht pothuajse asnjëri prej këtyre kushteve nuk plotësohet mjaftueshëm në vend.
Pavarësia nga buxheti familjar si motivim për të studiuar jashtë vendit-
Pavarësia financiare është një përparësi e cila krijon hapësirë edhe për pavarësi politike, kur je i pavarur financiarisht ndryshe mendon edhe politikisht. Varësia financiare është mangësi e krijimit të mendimit të lirë me çka kufizohet edhe veprimi. Studentët në masë të madhe që studiojnë në Maqedoninë e Veriut janë të varur financiarisht nga buxheti familjar.
Prandaj, si shkak tjetër për të studiuar jashtë vendit është paraparë edhe pavarësia financiare nga buxheti familjar, që është i patjetërsueshëm për jetën studentore. Mbase, askush prej studentëve nuk do të kishte dashur të varej nga buxheti familjarë pasi në fund të ditës, javës apo muajit duhet të përmbush raport apo llogari dhënie për sa i përket shpenzimeve të realizuara, kjo i bie që janë të imponuar t’i nënshtrohen “cenzurës” familjare në shpenzimet që janë shumë normale.
Kur studentët do të jenë të pavarur financiarisht do të futen në binarët e funksionimit normal, luftohet përtacia rinore, dhe krijohet një ngritje e vetëdijes dhe përgjegjësisë në menaxhim me buxhetin vetanak dhe situatat e pa pritshme. Pavarësia financiare nga buxheti familjarë aktualisht mundësohet vetëm në vendet evropiane, ku në shkëmbim të çdo angazhimi ka parapagim që pastaj mundëson edhe tejkalimin e shpenzimeve mujore dhe pagesën e tarifave nëpër Universitete. E kjo gjë kur mundësohet jashtë vendit, për çfarë arsye studentët të vazhdojnë të qëndrojnë në vend.
Kthimi në vendlindje, shumë i vështirë pas arsyeve për të studiuar jashtë vendlindjes-
Nëse flasim për studentët të cilët për arsyet e cekura më lartë vendosin të braktisin vendin dhe të gjejnë një vend më të përshtatshëm për studime që nuk mungojnë kushtet e nevojshme, kthimi i tyre është vështirë për të mos thënë i pamundur. Pastaj, çështja e adaptimit në një vend tjetër me një rreth krejtësisht tjetër shoqëror e në rrethana tjera sociale e administrative, pamundësojnë rikthimin në një vend që në këto aspekte ka ngec dhe dita ditës pëson regres.
Studimet jashtë vendit mundësojnë krijimin e kuadrove që potencialisht konsiderohen profesionit të mirëfilltë varësisht fushave të studimit, në vendin tonë është e vështirë që profesionistët e vërtetë të vlerësohen ashtu si duhet dhe aty ku duhet. Prandaj, mungesa e vlerësimit adekuat është edhe shkak tjetër që të rinjtë që studiojnë jashtë vendit hezitojnë të kthehen në vendlindje për të dhënë kontributin e tyre, kjo krejt përshkak se nuk i krijohet hapësira e mjaftueshme.
Ministria e Arsimit në Maqedoninë e Veriut tashmë dhjetë vjet ndan bursa në vlerë deri në 40 mijë euro për studentët, të cilët arrijnë të regjistrohen në universitete prestigjioze të botës, të cilat radhiten në 100 vendet e para sipas Listës së Shangait. Nga Ministria e Arsimit për REL kanë bërë të ditur se këtë mundësi për studimet bachellor në Universitete prestigjioze gjatë vitit akademik 2020-2021 e kanë shfrytëzuar 21 studentë, në vitin akademik 2021-2022, 29 studentë, dhe në vitin 2022-2023, 38 studentë.
Megjithatë ka dhe shumë studentë, të cilët vendosin të studiojnë jashtë vendit duke u mbështetur në buxhetin familjar. Nga Ministria e Arsimit thonë se nuk kanë shifra të sakta se sa është numri i studentëve që brenda vitit vendosin për të studiuar jashtë vendit. /Zhurnal.mk
Lajme nga vendi
Operatori i tretë mobil në RMV do të fillojë punën në fillim të vitit 2027, do të ketë rrjetin e vet 5G
One Macedonia, pjesë e 4iG Group, zyrtarisht e mori licencën si operatori i tretë celular në vend. Operatori i ri deri në fund të muajit mars të vitit 2027 do të duhet të mbulojë një qytet me 5G, deri në fund të 2028-tës korridoret kryesore në përputhje me marrëveshjen, ndërsa deri në fund të 2030-tës të gjitha qytetet në shtet.
Kompania planifikon investime deri në 100 milion euro për ndërtim dhe zhvillim të rrjetit, hapje të vendeve të punës dhe bashkëpunim me kompanitë lokale.
“Ky nuk është vetëm fillim i një kompanie tjetër të telekomunikimeve. Për ne, hyrja në Maqedoninë e Veriut paraqet një zgjerim strategjik për prezencën tonë në të gjithë Ballkanin perëndimorë, rajon që është kyç për rritjen tonë afatgjate. Maqedonia e Veriut luan një rol të rëndësishëm për ambiciet tonë më të gjera për infrastrukturë dixhitale”, tha Pal Zarandi, Kryetar i Bordit të Drejtorëve të One Maqedoni.
Elektrodistriubumi do t’i ndryshojë matësit aktual të energjisë elektrike me matës të mençur, të cilët do të jenë të lidhur me aplikacion të posaçëm dhe qytetarët do të mund ta ndjekin shpenzimin e energjisë elektrike përmes telefonave celularë.
Megjithatë një pjesë e qytetarëve frikësohen se nuk do të mund të përshtaten këtë situatë. Nga ana tjetër, disa qytetarë mendojnë se matësit e mençur do të sjellin më shumë rregull dhe transparencë, pasi secili do të ketë pasqyrë të qartë për shpenzimin dhe do të shmangen faturat paushalle për energjinë elektrike.
“Mundemi pse jo, normalisht, kur mund të paguajmë faturat, mundemi edhe atë ta kontrollojmë përmes telefonit”, tha një qytetar.
“A do të jetë shumë e qartë dhe a do të na besojnë, për shembull unë të lexoj dhe t’i them kam harxhuar 200 kilovat dhe a do të më besojnë për këtë, ata tani bëjnë disa gjëra që nuk mund t’i kuptojmë, ja tani shkoj në bankë, drejt të ju them, ma kthejnë faturën – thonë është paguar, ndërsa unë e di që nuk është paguar”, u shpreh një qytetar.
“Nuk e di unë këto gjëra sa kam harxhuar – jo jo, nuk mund ta bëjnë njerëzit e verbër këtë”, theksoi një qytetar.
Sipas Komisionit Rregullator të Energjetikës, futja në funksion e sistemeve të mençura të matjes është një hap kyç drejt eliminimit të dilemave nëse faturat e energjisë bazohen në konsum real apo të supozuar.
“Ligji është në fuqi, ndërsa operatorët e transmetimit dhe shpërndarjes duhet të bëjnë analizë për futjen e matësve të mençur. Qëllimi është që çdo qytetar vetë të ketë pasqyrë për shpenzimin përmes pajisjes mobile ose kompjuterit. Digjitalizimi do ta rrisë besimin”, thonë Komisioni Rregullator për Energjetikë
Futja në funksion e matësve smart është në proces dhe mund të zgjasë disa vite, përmes tyre qytetarët do të mund të kontrollojnë në kohë reale sa energji elektrike kanë harxhuar. Ndryshe, në Maqedoninë e Veriut ka rreth 820 mijë matës, ndërsa EVN është e obliguar t’i lexojë të paktën një herë në tre muaj./ Alsat.mk
Lidhja e Sindikatave të Maqedonisë (LSM) të mërkurën organizon protestë për të shprehur pakënaqësinë nga mosrritja e pagës minimale në 600 euro dhe të gjithë pagave tjera për 100 euro. Protesta do të fillojë në orën 17 para ndërtesës së LSM-së dhe do të vazhdojë para Kuvendit dhe Odës Ekonomike, ndërsa do të përfundojë para Qeverisë. Nga LSM u bënë thirrje të gjithë punëtorëve që nuk kanë rritje të pagës të përfshihen në protestë.
“Është koha të luftojmë së bashku për paga dinjitoze së bashku me punëtorët. U bëjmë thirrje të gjithë punëtorëve, pagat e të cilëve nuk janë rritur, të gjithë punëtorëve që pyesin veten se si t’ia dalin mbanë këtë muaj, punëtorëve që i gënjyen shefat e tyre se do t’u rrisnin pagat, të na bashkohen në rrugë sepse nuk kanë rënë dakord të rrisin pagat e punëtorëve dhe të përmirësojnë standardin e punës deri më 31 dhjetor. U bëjmë thirrje punëtorëve sepse pragu i varfërisë në Maqedoni është 31.200 denarë, dhe 33 përqind e 540 mijë punëtorëve jetojnë nën pragun e varfërisë, domethënë shkojnë në punë dhe janë të varfër”, tha kryetari i LSM-së, Slobodan Trendafilov, pas seancës së përbashkët të sotme të organeve më të larta të LSM-së, në të cilën u miratua unanimisht vendimi për të protestuar.
Trendafilov përkujtoi se edhe në anketën e LSM-së punëtorët u shprehën se janë të gatshëm të dalin në protestë nëse nuk rriten pagat. “Ky është vetëm hapi i parë që po ndërmarrim në një seri hapash që do të ndërmarrim në periudhën e ardhshme, që do të thotë protesta shtesë, bllokada shtesë të synuara të institucioneve të caktuara dhe një grevë të përgjithshme 24-orëshe në sektorin publik dhe privat, dhe nëse nuk dëgjojnë, ne do të mbledhim 10,.000 nënshkrime dhe do të bëhemi propozues i autorizuar dhe do të kërkojmë një ulje të pagave të zyrtarëve për 78 për qind dhe një rritje të pagës minimale në 600 euro dhe një rritje të pagave të tjera”, tha Trendafilov.
Ai nuk beson se do të thirren për bisedime sepse, siç thotë ai, e kanë bërë këtë gjatë gjithë vitit 2025. Vitin e kaluar, siç theksoi ai, nuk pati rritje drastike të pagave, dhe që nga janari shporta sindikaliste është rritur me gati një mijë denarë. Ai shtoi se me politika të tilla, personeli i kualifikuar po largohet nga vendi me të gjitha familjet e tyre, dhe të huajt po vijnë për të mbushur vendet e punës.
Operatori i tretë mobil në RMV do të fillojë punën në fillim të vitit 2027, do të ketë rrjetin e vet 5G
Matësit digjital zëvendësohen me të mençur, qytetarët të ndarë në mendime
Furgonët e Policisë nisen nga Prizreni burgjet kanë vend të mjaftueshëm për ‘dallavergjitë’ e votave, 800 shtretër të lirë
Zyra e Avokatit të Popullit në Tetovë sot do të jetë e hapur
Nesër në Maqedoni do të shpallet gjendje krize në energjetikë, nga 1 shtatori hyjnë në fuqi masat për kursim
Kovaçevski paralajmëroi drejtor të ri të Drejtorisë për Zbatimin e Sanksioneve
Visar Ganiu ua uron Kurban Bajramin: Ju uroj që kjo festë e shenjtë t’ju sjellë paqe në zemër | VIDEO
Aksident tragjik në autostradën Tetovë – Gostivar, humb jetën një grua 33 vjeçare | VIDEO
