Connect with us

Lajme nga vendi

Çka premtojnë të rinjtë e angazhuar në politikë?

Published

on

Të rinjtë, të cilët janë pjesë e partive politike që janë futur në garë për zgjedhjet parlamentare që do të mbahen më 8 maj, thonë se janë të lodhur nga frazat se gjërat nuk ndryshojnë në Maqedoninë e Veriut. Për këtë arsye, ata thonë se janë inkuadruar në to, që në mënyrë të drejtpërdrejtë të ndikojnë në vendimmarrje kur bëhet fjalë për interesat e tyre.

Drejtuesit e forumeve rinore brenda katër forcave kryesore politike, Lidhjes Social Demokrate(LSDM), Frontit Evropian të udhëhequr nga Bashkimi Demokratik për Integrim (BDI), koalicioni i partive shqiptare në opozitë VLEN, dhe VMRO DPMNE-ja thonë për Radion Evropa e Lirë se angazhimi i tyre në politikë si prioritet ka ngritjen e cilësisë së jetesës që të rinjtë mos largohen nga vendi.

Por, ata kanë edhe ide inovative, si angazhimi i psikologëve sipas modelit të mjekëve familjarë për çdo të ri, krijimi i zonave ekonomike për bizneset e të rinjve etj.

Jetmir Asani nga Lidhja Demokratike që është pjesë e koalicionit të partive politike shqiptare në opozitë, VLEN, thotë se synim ka hapjen e zonave të lira ekonomike për “start up” kompanitë, që do të drejtohen nga të rinjtë në mënyrë që ata të inkurajohen që me njohuritë e tyre të zhvillojnë biznese në Maqedoninë e Veriut dhe jo jashtë vendit.

“Do të angazhohemi që të rinjtë ta kenë më të lehtë të merren me biznes dhe këtë do ta realizojmë përmes krijimit të zonave të lira ekonomike me shumë lehtësime për të rinjtë që do të merren me biznes”, thotë Asani për Radion Evropa e Lirë(REL).

Advertisement

Në programin për zgjedhjet parlamentare të koalicionit VLEN, për sa i përket të rinjve veç tjerash theksohet se “personat më të rinj se 30 vjeç që hapin biznes në Maqedoninë e Veriut për tre vjet do të lirohen tërësisht nga taksat për realizimin e veprimtarive ekonomike”.

Në programin zgjedhor të koalicionit VLEN është apostrofuar dhe sigurimi linjave kreditore pa normë interesi për blerjen e banesave për çiftet e reja nën moshën 35-vjeçare.

“Kredi me zero interes për banim për çiftet e reja”, theksohet në programin zgjedhor të këtij koalicioni.

Jetmir Asani thekson se në fokus të koalicionit të partive shqiptare në opozitë mbetet dhe heqja e taksës së pagesës për studentët në universitete, gjegjësisht studime tërësisht pa pagesë.

Nga ana tjetër, Marko Mihallovski që drejton forcat e të rinjve te socialdemokratë thotë se prioritet mbetet themelimi i një ministrie për të rinjtë, ndërtimi i një sistemi për mbështetje sociale të të rinjve, si dhe promovimi i rëndësisë që ka shëndeti mendor përkatësisht sigurimi i psikologëve sipas modelit të mjekëve amë.

Advertisement

“Ngritja e standardit jetësor dhe konvikteve për studentët do të jetë angazhimi ynë primar. Do theksuar se këtë e kanë premtuar shumë parti politike përfshirë këtu dhe partinë që përfaqësoj se do të rinovojmë dhe ndërtojmë konvikte të reja, që disi nuk ia dolën. Tani kjo çështje do të jetë në fokus tonin”, thekson Mihajllovski për REL-in.

Në programin zgjedhor të Lidhjes Social Demokrate theksohet se kjo parti do të angazhohet për zhvillimin e softuerit “Youth job – E-Youth job” , nëpërmjet të cilit të rinjtë, gjegjësisht studentët dhe nxënësit e shkollave të mesme do të mund të përfitojnë njohuri për t’u bërë më konkurrues në tregun e punës me këtë dhe krijojnë pavarësi ekonomike.

Në programin e zgjedhjeve parlamentare të socialdemokratëve gjithashtu theksohet se “do të angazhohen për zhvillimin e mekanizmave që të rinjtë ta kenë më të lehtë të jenë pjesë e aktivitetet politike dhe pozitave drejtuese”.

Ndërkaq, nga Koalicioni i Frontit Evropian që udhëhiqet nga Bashkimi Demokratik për Integrim thonë për REL-in se fokusi do të vendoset në përfshirjen e të rinjve në vendimmarrje.

Në programin zgjedhor 2024 të Frontit Evropian, për sa i përket të rinjve, theksohet “nxitja e sipërmarrjes te të rinjtë, si mundësi për ngritjen e cilësisë së jetesës dhe pavarësisë ekonomike në një moshë më të re. Në programin zgjedhor theksohet dhe hartimi i një strategjie për kthimin e të rinjve në vendlindje dhe shfrytëzimin e njohurive të tyre në vend”.

Advertisement

Sergej Popov nga VMRO DPMNE-ja për Radion Evropa e Lire thotë se me prioritet mbetet ndarja e 50 milionë eurove nga buxheti për ndarjen e bursave dhe ndihmave financiare për studentët dhe nxënësit e shkollave të mesme.

Popov thotë se do të angazhohet dhe për sigurimin e kartelave ku të rinjtë do të kenë zbritje për produkte dhe shërbime të caktuara.

“Kemi një program përmbajtjesor të hartuar nga të rinjtë për të rinjtë që më vete përfshin interesat edhe të atyre që jetojnë këtu, po edhe atyre që duhet motivuar për t’u kthyer në vend”, thekson Popov.

Në programin zgjedhor të partisë maqedonase, VMRO DPMNE, theksohet se do të angazhohen që të zhvillohen viset rurale duke vënë theksin në zhvillimin e bujqësisë, përkatësisht do të ofrohen subvencione për çiftet e reja që do të shpërngulen e të kthehen në fshatra.

“Për të mbajtur popullsinë që jeton në zonat rurale, veçanërisht të rinjtë, parashikojmë investime sistematike dhe strukturore në infrastrukturë dhe vende të reja pune në zonat rurale”, theksohet në programin zgjedhor të VMRO DPMNE-së.

Advertisement

Edhe kundrejt ofertave të këtilla të partive politike, më shumë se gjysma e të rinjve nën moshën 29 vjeç të ardhmen e shohin jashtë vendit.Burimi: Radio Evropa e Lirë

Lajme nga vendi

Rënia e cilësisë në arsim, pasojë e politikës

Published

on

Pa reforma të mirëfillta, e para së gjithash, pa largimin e politikës nga shkollat, nuk mund të pritet rritje e cilësisë në arsim. Kështu thonë njohësit e çështjeve të arsimit në Shkup duke komentuar përkeqësimin e gjendjes në këtë fushë bazuar në hulumtimet e fundit të opinionit publik.

Mbi dy të tretat e qytetarëve të Maqedonisë së Veriut besojnë se arsimi në vend nuk është cilësor, sipas një hulumtimi të opinionit publik të kryer nga Instituti për Kërkime Politike.

Sipas hulumtimit, 69.7 për qind e qytetarëve mendojnë se arsimi në Maqedoninë e Veriut është i dobët, ndërsa 26.8 për qind mendojnë se është i cilësisë së lartë.

Krahasuar me vitin 2019 kur 47.4 për qind besonin se kemi arsim të cilësisë së ulët, tani vendi shënon rekord prej 69.7 për qind sa i përket rënies së cilësisë.

Faktorët kryesorë që kanë ndikuar në këtë rënie, sipas hulumtimit, kanë të bëjnë me kurrikulat arsimore, stafin e keq mësimdhënës, cilësinë e dobët të teksteve dhe kushtet e këqija në shkolla.

Advertisement

Profesori i pedagogjisë, Avzi Mustafa, thotë për Radion Evropa e Lirë, se arsimi në Maqedoninë e Veriut asnjëherë nuk ka qenë në gjendje më të keqe se tani, si pasojë e siç thotë, politikave të gabuara arsimore, kopjimit të programeve të huaja pa studime paraprake dhe mungesës së kushteve në shkolla.

“Kjo që ne po shohim është për të ardhur keq, pasi arsimi çdo ditë e më tepër po shkon në dekadencë. Një prej faktorëve kryesorë që e kemi këtë gjendje në arsim është se kompetentët marrin dhe kopjojnë sisteme arsimore të shteteve perëndimore pa pasur parasysh kushtet, në të cilat ndodhet arsimi ynë”.

“Deri tani kemi pasur 18 ministra të arsimit dhe po aq reforma në arsim, domethënë çdo ministër që vjen bën reformën e vet. Në shkollat tona kemi cilësi të dobët në arsim pasi faktori kryesor që duhet të bëjë reformën është mësuesi, por ai sot nuk pyetet pasi është vetëm një administrator”, konsideron Mustafa.

Maqedonia e Veriut duhet të bëjë reforma të thella në arsim duke filluar nga programet mësimore, thotë Vllado Dimovski nga Qendra për Tolerancë dhe Mësim të Përjetshëm.

Ai thotë se Qeveria e re që pritet të votohet javën e ardhshme, ka afat deri në shtator që të bëjë ndryshime apo të detektojë shkaqet që po ndikojnë në rënien e cilësisë në arsim.

Advertisement

“Duhet të ketë ndryshim të madh në programet mësimore. Byroja për zhvillimin e arsimit ka kuadër të mirë, por duhet t’i mundësohet apo të lihet e lirë për të bërë programe të mirëfillta arsimore që do të zbatohen në të ardhmen. Vendi ka nevojë për një drejtues të Ministrisë së Arsimit që e kupton arsimin dhe që do të ketë gatitshmëri për përmirësimin e gjendjes”, vlerëson Dimovski.

Por, profesori Mustafa thotë se gjendja mund të përmirësohet vetëm në qoftë se politika i largon duart nga arsimi dhe vetëm nëse në dikasterin e arsimit vendosen profesionistë të fushës, të cilët në bashkëpunim me punonjësit e arsimit i bëjnë reformat e mirëfillta në arsim.

“Politika i ka futur duart thellë në arsim duke emëruar drejtorët, të cilët i sheh si persona politikë. Në arsim punësohen kuadro që mund të jenë edhe me diploma të blera apo me nota të falura dhe kjo tregon se arsimi është i politizuar. Derisa ne nuk e flakim politikën nga arsimi, gjendja do të jetë e tillë”, thotë profesori Mustafa.

Maqedonia e Veriut ka treguar rezultate të dobëta edhe në rezultatet e testit PISA që vlerëson cilësinë e arsimit në tri fusha, gjuhë, matematikë dhe shkencë, ndërsa rezultate të dobëta janë regjistruar edhe në arsimin e lartë.

Universiteti Shtetëror i Shkupit është renditur i 1990-ti në listën e 2000 universiteteve më të mira në botë për vitin 2024 nga Qendra për Renditjen e Universiteteve Botërore (CWUR). Ndërsa, pesë universitetet tjera shtetërore nuk kanë arritur të përfshihen fare në këtë listë.

Advertisement

Qeveria e re që pritet të formohet nga VMRO DPMNE-ja dhe koalicioni VLEN, në programin e punës ka paraparë reforma edhe në sferën e arsimit.

Drejtuesit e koalicionit VLEN në disa raste kanë theksuar nevojën për konsultime të gjera rreth një ideje për bashkimin e tri universiteteve në gjuhën shqipe me qëllim të rritjes së cilësisë me përzgjedhjen e kuadrit dhe programeve më të mira.

Veç kësaj, arsimi parashkollor që aktualisht funksion në kuadër të Ministrisë së Punës dhe Politikës Sociale, nga shtatori do të kalojë në kompetencë të Ministrisë së Arsimit.

Kujdes do t’i kushtetohet edhe procesit të digjitalizimit të teksteve mësimore, forcimit të programeve mësimore për të arritur rezultate më të mira në renditjen e arsimit në suaza ndërkombëtare./REL

Advertisement
Continue Reading

Lajme nga vendi

A do te ketë zgjedhje te parakohshme ne tre komuna?Duhen 80 vota për ndryshimin e ligjit për Vetëqeverisjen Lokale

Published

on

Nga e hëna do të bëhet e qartë nëse do të mbahen zgjedhje të reja lokale në tre komuna të vendit. Koordinatorët e grupeve parlamentare në Kuvend tashmë kanë propozuar ndryshime në Ligjin për Vetëqeverisje Lokale, bënë të ditur  nga koalicioni “VLEN”.

Sipas informacioneve të pakonfirmuara, të hënën do të mbahet një koordinim, në të cilin pritet që përfaqësuesit e palëve të shprehin qëndrimet dhe vërejtjet e mundshme rreth tekstit. Burime nga VMRO-DPMNE, nga ana tjetër, thonë se nëse sigurohet shumica e nevojshme prej dy të tretave për ndryshimet ligjore, debati do të fillojë të martën, kur është caktuar seanca plenare në Kuvend. Për këtë ligj, përveç 80 votave “pro”, nevojitet edhe shumica e Badenterit dhe tani për tani ndryshimet kanë mbështetjen e sigurt të 78 deputetëve.

Koalicioni “VLEN” njoftoi ndryshimet ligjore në Ligjin për Vetëqeverisjen Lokale që të mos ketë zgjedhje të parakohshme në komunat, kryetarët e të cilave do të kalojnë në pushtetin ekzekutiv dhe legjislativ. Fjala është për Gostivarin, kryetar i të cilit Arben Taravari do të jetë ministër i ri i Shëndetësisë, pastaj për Aerodromin, sepse pritet që në karrige ministrore të ulet Timço Mucunski, e po ashtu edhe Sarajin, sepse kryetari Blerim Bexheti nga BDI do ta vazhdojë karrierën e tij politike si deputet.

Propozimi parashikon funksionin e “ushtrimit të detyrës kryetar komune”, i cili do ta menaxhonte komunën deri në mbajtjen e zgjedhjeve të rregullta lokale. Zbatuesi do të zgjidhej në këshillin komunal. Sipas zgjidhjes aktuale ligjore, nëse mbeten më shumë se gjashtë muaj deri në zgjedhjet e rregullta lokale, atëherë shpallen zgjedhje të reja për kryetar komune. Kështu do të ishte nëse nuk kalojnë ndryshimet në Ligjin për Vetëqeverisje Lokale, sepse zgjedhjet e ardhshme lokale janë vitin e ardhshëm në vjeshtë. Koalicioni “VLEN”, i cili do të ishte propozues i ligjit, shpreson që ndryshimet të miratohen para votimit për Qeverinë e ardhshme, që pritet të jetë fundjavën e ardhshme.

Continue Reading

Lajme nga vendi

AlternAtivA: Orhan Murtezani është kandidat për ministër në Ministrinë e Çështjeve Europiane

Published

on

Në mbledhjen e sotme të Kryesisë Qendrore të Alternativës është diskutuar për emrin e kandidatit të Alternativës për ministër në Ministrinë e Eurointegrimeve dhe me këtë rast në mënyrë unanime është vendosur që kandidat i Alternativës për këtë resor të jetë Orhan Murtezani, ish drejtor në MEPSO dhe në Hekurudhat e Maqedonisë – Transporti, si dhe Sekretar për Marrëdhënie me Publikun e zëdhënës i Alternativës, njoftojnë nga Alternativa.

“Në këtë mbledhje është diskutuar edhe kandidati për zëvendësministër të Ministrisë së Arsimit dhe Shkencës dhe po ashtu me vota unanime për këtë detyrë është propozuar Prof. dr. Lulzim Aliu, profesor universitar e prodekan në Fakultetin Pedagogjik, ish zëvendësministër i Arsimit dhe aktualisht Sekretar i Sekretariatit të Politikave Strategjike në Alternativë.

Meqë Alternativa e ka marrë edhe përgjegjësinë e zëvendësministrit të Ministrisë së Bashkësive Etnike, Kryesia Qendrore diskutoi edhe për këtë emër dhe në mënyrë unanime vendosi që kandidati i Alternativës për këtë detyrë të jetë Safije Sadiki Shaini – profesoreshë universitare, ish deputete dhe aktualisht nënkryetare e Alternativës”, thuhet në njoftim.

Përveç kësaj nga Alternativa bëjnë të ditur se në mbledhje u diskutua edhe për temën e dorëheqjes së, tashmë, ish kryetarit të Alternativës, Afrim Gashi, i cili është zgjedhur në detyrën e Kryetarit të Kuvendit të Republikës së Maqedonisë së Veriut. Duke gjykuar se në të mirë të përfaqësimit të partisë është që partia të ketë kryetar të plotfuqishëm, Kryesia Qendrore e Alternativës ka vendosur që ta ftojë Kuvendin Qendror, të cilit do t’i propozojë që të marrë vendim për organizimin të kongresit të jashtëzakonshëm për zgjedhje të kryetarit të Alternativës.

Continue Reading

Më të lexuarat