Connect with us

Lajme nga vendi

Miniera ngjall frikë për katastrofë ekologjike në rajonin e Strumicës

Published

on

Vendimi i Qeverisë së Maqedonisë së Veriut për bashkimin e koncesioneve për kompleksin e minierave “Ilovicë-Shtukë” në rajonin e Strumicës që i hap rrugë synimit të kompanisë kanadeze “Euromax Resources” – që para 11 vjetëve ka fituar të drejtën e koncesionit për nxjerrjen e arit dhe bakrit – ka shkaktuar reagim të ashpër të organizatave joqeveritare që në fokus kanë mbrojtjen e ambientit jetësor.

Kompania “Euromax Resources” kishte fituar dy koncesione për eksploatimin e bakrit dhe arit dhe më pas kërkoi bashkimin e tyre.

…me funksionimin e minierës do të hapet një gropë me thellësi prej 600 metrash dhe do të krijohet një liqen me mbeturina nga minierat me mbi 210 milionë metër kub toksina”…

Qeveria e Maqedonisë së Veriut më 27 qershor votoi për bashkimin e dy koncesioneve. Njëri koncesion ka të bëjë me shfrytëzimin e bakrit dhe arit në lokalitetin “Fshati Ilovicë”, që është pjesë e Komunës së Bosilovës dhe tjetri po ashtu në lokalitetin “Ilovicë”, që përfshin dhe një pjesë të komunës së Novo Sellës.

Ky vendim ka nxitur reagimin e ambientalistëve.

Advertisement

Gjorgji Tanushev, aktivist për mbrojtjen e ambientit jetësor dhe këshilltar në Komunën e Bosillovës, që përfshin hapësirat e minierave të arit dhe bakrit për Radion Evropa e Lirë, thekson se është e pamundur të lejohet funksionimi i minierave pasi kjo do të shkaktojë katastrofë ekologjike.

“E para do theksuar se që në vitin 2012 nga ne fshiheshin studimet që ishin bërë për sa i përket ndikimit që do të ketë në ambientin jetësor funksionimi i minierës. Ndërkohë, tash dihet se me funksionimin e minierës do të hapet një gropë me thellësi prej 600 metrash dhe do të krijohet një liqen me mbeturina nga minierat me mbi 210 milionë metër kub toksina në kodrën mbi Illovicë-Shtukë”.

“Në bazë të një studimi që ka realizuar Agjencia Ekologjike Amerikane EPA, dëmet që do të shkaktojë ndotja e ambientit nga funksionimi i minierës do të jenë të pranishme në këtë zonë gjatë 200 vjetëve të ardhshëm”, thotë Tanushev.

Era do t’i mbulojë me pluhur toksik të mbjellat në rajonin e Strumicës

Tanushev thotë se rajoni i Strumicës ku furnizohen me perime, kryesisht speca, domate, tranguj etj., jo vetëm banorët e Maqedonisë së Veriut po edhe Kosova dhe vendet e tjera të rajonit, do të mbulohet me pluhur toksik.

Advertisement

Po ashtu, do të ndoten dhe ujërat nëntokësorë dhe këtu nuk mund të flasim më për sanim të problemit”.

“E gjithë bujqësia do të shkatërrohej pasi era do ta shpërndajë pluhurin toksik, në fushën e Strumicës dhe askush nuk do të dëshirojë të blejë produkte bujqësore të mbuluara me pluhur që do të shkaktohet nga dridhjet e vazhdueshme nga shpërthimet… nga vetë shkëmbinjtë do të krijohet acid sulfurik natyror.
Po ashtu, do të ndoten dhe ujërat nëntokësorë dhe këtu nuk mund të flasim më për sanim të problemit, shërim të tokës”, thekson Tanushev, aktivist për mbrojtjen e ambientit jetësor.

Kompania që fitoi koncesionin “Euromax Resources”, thotë se nëse shkëputet kontrata, shteti do të paguajë dëm prej një miliard eurosh.

Nëpërmjet një deklarate me shkrim për mediat, nga kompania kanë theksuar se në kompleksin e minierave Ilovicë-Shtukë, do të zbatohen metodat më të sigurta dhe më moderne për shfrytëzimin e burimeve minerare, duke mos lënë hapësirë për rrezikimin e shëndetit të qytetarëve dhe ndotjen e tokave në këtë rajon.

“Dëmi i mundshëm nga një qasje e tillë e papërgjegjshme do të ishte arbitrazhi ndërkombëtar me të paktën 1 miliard euro të paguara nga buxheti i shtetit, ose nga xhepi i shtetasve të këtij vendi”, thuhet ndër terash në reagimin me shkrim të kompanisë “Euromax Resources”.

Advertisement

“…nëse atë nuk e duan qytetarët në rajonin ku është dhënë ai koncesion, gjegjësisht dy koncesione, nuk do të ketë minierë”.

Por, kryeministri i Maqedonisë së Veriut, Dimitar Kovaçevski, pas reagimeve të shumta, ka thënë se “nuk do të ketë minierë nëse atë nuk e duan qytetarët e rajonit ku është dhënë koncesioni”.

“Qëndrimi i Ministrisë së Ekonomisë dhe Ministrisë së Mjedisit Jetësor, është i qartë, nëse atë nuk e duan qytetarët në rajonin ku është dhënë ai koncesion, gjegjësisht dy koncesione, nuk do të ketë minierë. Koncesionet janë dhënë nga VMRO –DPMNE-ja, ndërkaq minierat nuk janë hapur falë qeverisë së LSDM-së e cila udhëheqë procedurë për të mos u hapur miniera”, ka deklaruar Kovaçevski.

Mirëpo, partia maqedonase në opozitë, VMRO-DPMNE, ka akuzuar kryeministrin Kovaçevski se me urdhër të partnerit shqiptar të Qeverisë, Bashkimit Demokratik për Integrim (BDI), në dëm të interesave të qytetarëve ka marrë vendim për bashkimin e koncesioneve për minierat për shfrytëzimin e bakrit dhe arit në mënyrë që miniera të vihet në funksion.

“Simptomatike është se vetëm 15 ditë pasi Nazif Destani që është i afërt me BDI-në, bleu aksionet në ‘Euromax Resources’, Gjykata e Lartë Administrative vendosi të respektojë ankesën e kompanisë kanadeze, e cila ishte ankuar në institucionet maqedonase për vendimin e qeverisë për ta ndërprerë për një kohë të gjatë kontratën për shfrytëzimin e bakrit dhe arit në këtë rajon ”, theksohet në reagimin e VMRO-DPMNE.

Advertisement

Kompania kanadeze “Euromax Resources”, në vitin 2012 e mori me koncesion lokalitetin e Illovicë – Shtukë për eksploatim të lëndës së parë të mineraleve – xehen e bakrit dhe arit.

Atë kohë drejtori i kësaj kompanie, Stiv Sharp, tha se prodhimi i bakrit dhe arit do të fillojë në mesin e vitit 2017 duke investuar 500 milionë euro dhe hapjen e 500 vendeve të reja të punës.

Pas kësaj, banorët e komunës së Novo Sellos dhe Bosillovës komuna këto që kufizohen me Strumicën në vitin 2017 organizuan referendum, kundër funksionimit të kompleksit të minierave, por referendum doli i pasuksesshëm pasi në të dolën më pak se 40 për qind e popullatës së asaj zone.

Në dhjetor të vitit 2019, Qeveria e Maqedonisë mori vendim për shfuqizimin e njëanshëm të Marrëveshjes për koncesion për eksploatim të minierës për bakër dhe ari në lokalitetin Illovicë. Më pas, kompania “Euromax” ka parashtruar ankesë në gjykatat e vendit kundër këtij vendimi të Qeverisë.

Gjatë fundjavës (më 15 korrik) nën organizimin e rreth 45 organizatave që në fokus kanë mbrojtje e mjedisit u mbajt një protestë për të kundërshtuar vendimin e qeverisë për bashkimin e koncesioneve për kompleksin e minierave “Ilovicë-Shtukë”.

Advertisement

Ministria e Ekonomisë vendimin e Qeverisë së Maqedonisë së Veriut për bashkimin e koncesioneve e ka arsyetuar me vendimin e Gjykatës Administrative të datës 30.03.2023 në favor të kompanisë “Euromax Resources”.

Advertisement

Lajme nga vendi

Fushata zgjedhore/ Troshanovski: Mosmiratimi i Kodit Zgjedhor mundëson keqpërdorimin e resurseve shtetërore

Published

on

Mos votimi i ndryshimeve të Kodit Zgjedhor sipas rekomandimeve të OSBE/ODIHR tregon se partitë nuk dëshirojnë t’i braktisin praktikat e vjetra të cilat mundësojnë shumë mjete financiare dhe resurse shtetërore në interes të partive dhe jo në interes publik. Kështu vlerëson kryetari i Institutit për Demokraci “Societas civilis”, Marko Troshanovski.

Ai në intervistë për REL tha se, rreth 2,7 milionë euro do të derdhen në portalet e internetit të sapoformuara dhe nuk kanë pronarë, as politikë redaktuese, që nuk dinë nëse do të publikojnë më tej ose jo.

“Kemi situatë ku një kompani paraqet nga katër, pesë portale, prej të cilave çdokush do të mund të marrë nga 15 mijë euro, para për të cilat ka indikacie serioze se keqpërdoren ose për rifinancim të fushatave ose përfundojnë ne xhepa privat. Momenti i dytë është përdorimi i veturave në fushatë. Deri më tani rreth 400 nga mbi 1.500 institucionet i kanë paraqitur veturat e tyre zyrtare, përkatësisht tabelat e tyre të regjistrimit që qytetarët të mund të shohin nëse i përdorin në fushatë”, tha Troshanovski.

Duke folur për fushatën zgjedhore, Troshanovski tha se deri më tani ka qenë e denjë sa i përket mediave tradicionale. Ndërkaq, sipas tij, pjesa më e madhe e fushatës së zezë dhe të ndryrë është zhvilluar në rrjete sociale.

“Ajo do të radikalizohet në mënyrë të pashmangshme me afrimin e fundit. Nuk kemi qenë ende dëshmitarë të përballjeve politike, ku më së shumti dalin në shesh këto dukuri negative në komunikimin politik”, tha Troshanovski.

Sa i përket ndryshimeve kushtetuese dhe anëtarësimit në BE, Troshanovski tha se ndryshimi i kornizës negociuese është kryesisht skenar i pamundur, duke shtuar se, vendi nuk ka kapital diplomatik për të bërë një gjë të tillë.

Advertisement
Continue Reading

Lajme nga vendi

Ahmeti përkujton dëshmorin Mujdin Aliu në 25 vjetorin e rënies së tij në Koshare

Published

on

Kryetari i Bashkimit Demokratik për Integrim, Ali Ahmeti ka përkujtuar dëshmorin Mujdin Aliu në 25 vjetorin e tij të rënies heroike.

Ahmeti shkruan se Aliu ishte rritur nën frymën e atdhedashurisë ndaj dha kontributin e tij në luftën e Kosovës, ku ra heroikisht në Kushare.

Statusi i plotë:

Kujtojmë sot në 25 vjetorin e rënies heroike në betejën e Koshares, heroin e kombit Mujdin Aliu.

I rritur me ndjenjën e thellë të atdhedashurisë në vatrën e tij familjare, Mujdini do t’i përgjigjej pa ngurrim kushtrimit që lëshoi Kosova dhe me gjakun e tij do të ujisë rrënjët e lirisë së saj.

Advertisement

Bashkë me shokë do t’u jepnin goditje të fortë forcave ushtarake serbe në Koshare duke thyer kufirin e vendosur nga ana e tyre mes Shqipërisë dhe Kosovës.

Lavdi e përjetshme Mujdin Aliut dhe të gjithë dëshmorëve të kombit!

Continue Reading

Lajme nga vendi

VIDEO: Shkendija i rikthehet luftës mposhti Sileksin me rezultat 6-1

Published

on

Në një nga edicionet më bindëse të kësaj pranvere, Shkendija mposhti Sileksin me rezultat 6-1 (1-1), në ndeshjen e xhiros së 27-të të LPFM, ku tre gola në shtëpi erdhën nga këndi.

Shkendia ishte bindëse, ajo arriti të “thyejë” Sileksi me 6:1, edhe pse në një moment rezultati nën Sharën ishte 1:1. Megjithatë, Tetovci tregoi të gjithë cilësinë e tij dhe arriti të fitojë tri pikë të mëdha në betejën për titull.

Continue Reading

Më të lexuarat