Connect with us

Lajme nga vendi

Maqedonia dhe Hungaria “kampione” sipas inflacionit në rajon

Published

on

Viti i fundit ekonomik, krahas rrethanave të shumta, të paktën të pafavorshme, ishte ndoshta më i shënuar nga rikthimi i inflacionit.

Lufta në Ukrainë, thatësira, rritja globale e çmimeve të energjisë dhe ushqimeve e kanë kthyer botën në vitet 1970, një kohë e inflacionit dyshifror dhe rritjes së dobët ekonomike.

Në Shtetet e Bashkuara, Gjermani dhe Britaninë e Madhe, inflacioni vitin e kaluar arriti në nivelet më të larta në dyzet vitet e fundit.

Në Amerikë në nëntor ishte 7.3 për qind dhe në Eurozonë ishte 10 për qind.

Është interesante se inflacioni në Japoni është më i larti që nga viti 1991 dhe është 3.8 për qind.

Advertisement

Duhet thënë gjithashtu se në Kinë rritja e çmimeve të konsumit ishte vetëm 1.6 për qind.

Në Serbi, inflacioni vjetor në nëntor arriti në 15.1 për qind dhe po të shkosh sipas statistikave të Bankës Popullore të Serbisë. Që nga viti 2007 inflacioni vjetor nuk ka arritur në 15 për qind (në qershor 2011 ishte afër 14.9 për qind). .

Disa vende në Evropë, veçanërisht në Evropën Qendrore dhe Lindore, kanë rritje më të lartë të çmimeve të konsumit. Për shembull, inflacioni vjetor në Lituani arriti në 22.9 për qind në nëntor dhe 21.8 për qind në Letoni.

Hungarezët patën një inflacion prej 22.5 për qind në nëntor, me një rritje të çmimeve të ushqimeve deri në 43.8 për qind krahasuar me nëntorin 2021.

Megjithatë, rekordmen në Evropë është Turqia me inflacion prej 84.4 për qind dhe në kuadër të saj, një rritje e çmimeve të ushqimeve prej 102.6 për qind për vitin që përfundon në nëntor.

Advertisement

Pas Hungarisë, Maqedonia ka inflacionin më të lartë me 19,5 për qind, e ndjekur nga Mali i Zi me 17,5 për qind dhe rritje e lartë e çmimeve të ushqimeve prej 30 për qind.

Inflacioni i nëntorit në BiH është 16.3 për qind, në Kroaci 13.5 për qind, ndërsa Shqipëria ka një nga normat më të ulëta të inflacionit në Evropë, vetëm 7.9 për qind.

Duhet thënë se një nga arsyet e diferencës së inflacionit midis vendeve është shkalla në të cilën vendet kanë ndërhyrë për të mbrojtur popullsinë nga rritja e çmimeve.

Kështu, në Eurozonë rritja e çmimit të energjisë është 34.9 për qind, ndërsa në vende si Serbia dhe veçanërisht Shqipëria, një pjesë të mirë të rritjes së çmimit e mori shteti duke ngrirë apo kufizuar rritjen e çmimit të energjisë elektrike dhe gaz për familjet.

Nëse ka diçka pozitive në lidhje me këto rritje masive të çmimeve, është se rritja e inflacionit duket se ka arritur kulmin në shumë vende dhe tani ka filluar të bjerë.

Advertisement

Çmimet e ushqimeve dhe të energjisë duket se janë kontribuuesit më të mëdhenj në këtë, të cilat kontribuan më së shumti në rritjen e shpejtë të çmimeve.

Sipas indeksit të çmimeve të ushqimeve të FAO-s, çmimet globale në nëntor të këtij viti ishin vetëm 0.3 për qind më të larta se çmimet në të njëjtin muaj të vitit të kaluar.

Çmimet e drithërave ranë me 1.3 për qind krahasuar me muajin tetor, por janë ende 6.3 për qind mbi nivelin e vitit të kaluar.

Çmimet e qumështit kanë rënë në pesë muajt e fundit, por janë ende 9.2 për qind mbi ato të nëntorit të vitit të kaluar. E njëjta gjë është edhe me mishin, i cili është ende 4.1 për qind më i shtrenjtë se një vit më parë.

Vetëm sheqeri është 4.9 për qind më i lirë se vitin e kaluar.
Dhe gjendja e tregut të energjisë është stabilizuar. Çmimi i gazit në Evropë (çmimi holandez TTF) është rikthyer në nivelin e fundit të shkurtit 2022, para luftës në Ukrainë.

Advertisement

Çmimi i një megavat-orë gazi një ditë më parë ishte 76.3 euro. Çmimi maksimal arriti në 342.8 euro për megavat orë.

Megjithatë, është ende larg çmimeve të benzinës në gjysmën e parë të vitit të kaluar, të cilat ishin rreth 18 euro për megavat orë.

Në stabilizimin e çmimit të benzinës ka ndikuar mbushja maksimale e depozitave evropiane të gazit, por kjo nuk është garanci që vitin e ardhshëm, kur të vijë koha e mbushjes së magazinave për dimrin e ardhshëm, çmimet nuk do të fillojnë të kërcejnë më.

Dhe çmimi me shumicë i energjisë elektrike ra në një nivel prej rreth 140 euro për megavat orë dhe në vjeshtë për pak ditë arriti në nivele të pabesueshme rreth 1000 euro për megavat orë.

Advertisement
Advertisement

Lajme nga vendi

Mickoski reflektoi duke pranuar emrin kushtetues të shtetit – a do të reflektoi edhe për ndryshimet kushtetuese?

Published

on

Pasi kryeministri në ardhje Hristijan Mickoski reflektoi duke pranuar realitetin politik, emrin kushtetues të shtetit, njohësit e zhvillimeve politike presin që ajo të pasqyrohet edhe në amendamentet kushtetuese.

“Mandatari veç theksoi se gjatë betimit do të përmend emrin kushtetues të vendit. Kjo ndonëse ka të bëjë edhe me reagimet dhe sugjerimet e mara nga faktori ndërkombëtar mbase gjykoj se edhe ai vet është i vetëdijshëm se si kryeministër duhet sjellje më ndryshe sesa nga pozita e opozitarit. Pa dyshim se reflektim do të ketë edhe për ndryshimet kushtetuese sepse në parim nuk janë kundër por synojnë në harmonizim të disa gjërave me shtetin fqinjë dhe faktorin ndërkombëtar. Dhe në këto rrethana të zgjedhjeve të BE ata në Bullgari dhe në nëntor në SHBA, ndonëse do duhet pak kohë qeveria e re të menaxhojë eventualisht për të harmonizuar diçka Ndërkaq reflektim vlerësoj se do të ketë sepse integrimi është pa alternativë për vendin”, thotë Qenan Aliu për PRESSonline.al

Mandatari Hristijan Mickoski – në paraqitjen e emrave të ministrave të rinj dhe programin për qeverinë e re, e përdor emrin kushtetues të shtetit tre herë në një fjali. Për të katërtën herë e vendos pranë mbiemrit të tij si mandatar.

Në daljen e tij të fundit televizive, Mickoski tha:

“Unë do të bëj betimin si kryeministër i ri me emrin kushtetues të shtetit, kjo është e qartë. Në daljet e mia jashtë vendit do të përdor emrin kushtetues. Nuk mund të sillemi me standarde të dyfishta, nuk mund t’u kërkojmë qytetarëve të respektojnë ligjet dhe kushtetutën dhe nuk i respektojmë ato. Por në paraqitjet e mia në vend dhe në deklaratat do të përdor emrin e vendit tim, që është Maqedonia”.

Advertisement

Më 5 qershor, Mickoski tha se nuk do ta përdor emrin Maqedonia e Veriut në fjalimet e tij dhe se do të nënshkruajë të gjitha dokumentet dhe ligjet me emrin kushtetues.

“Komunikimi i përgjithshëm institucional që është pjesë e Kushtetutës dhe ligjeve do të respektohet për aq kohë sa ato ligje janë në fuqi. Por në deklaratat e mia emri do të jetë Maqedoni”, tha Mickoski më 5 qershor, përcjell PRESSonline.al

Kryetari i Kuvendit Afrim Gashi ka caktuar seancën për zgjedhjen e Qeverisë së re të shtunën në ora 11:00.(PRESSonline.al)

Continue Reading

Lajme nga vendi

KAMBOVSKI DHE LIMANI DHANË DEKLARATË SOLEMNE SI ANËTARË TË RINJ TË KËSHILLIT GJYQËSOR, POR NUK U PËRGJIGJËN NËSE AI DUHET TË SHPËRNDAHET

Published

on

Askush të mos përzihet në pushtetin gjyqësor, porositën sot anëtarët e rinj të Këshillit gjyqësor Isamedin Limani dhe Aleksandar Kambovski, të cilët dhanë dekalrata solemne para kryetarit të Kuvendit, Afrim Gashi. Limani dhe Kambovski nuk u përgjigjën se çka mendojnë për propozimin për shpërndarje të Këshillit gjyqësor.

“Çdoherë kam besuar në pavarësi, në transparencë, llogaridhënie, përgjegjësi, luftë kundër korrupsionit. Shpresoj se këto bindje të mija do të trajtohen në këshill”, deklaroi Kambovski.

I pyetur se çka mendon për shpërndarjen e Këshillit, Kambovski tha se nuk ka çka të mendojë tani, sepse duhet të shqyrtohen propozimet e reja, ndërsa tani për tani nuk i din ato.

“Çdoherë është mirë gjqyësia të jetë e pavarur. Kjo është një nga autoritetet në shtet. Siç janë të pavarura autoritetet e tjera, edhe gjyqësia duhet të jetë e pavarur dhe vetë të vendosë për nevojat e veta”, shtoi Kambovski.

Ndërkaq gjyqtari Limani, iu referohet  dispozitave ligjore dhe kushtetuese për pavarësinë e Këshillit gjyqësor.

Advertisement

“Në pajtim me dispozitat kushtetuese dhe ligjore dihet se Këshilli gjyqësor është organ i pavarur kushtetues i cili do të kudjeset për sigurimin e pavarësisë së gjyqësorit. Këshilli gjyqësor duhet të sigurojë kushte që ajo pavarësi të jetë më transparente, dhe të mund të punojnë në mënyrë më efikase gjykatat”, deklaroi Limani.

As ai nuk u përjgigj nëse konsideorn se Këshilli gjyqësor duhet të shpërndahet, por tha se nëse duhet të bëhen reforma tët jera, Kuvendi është ai i cili mund ta ndryshojë Kushtetutën.

“Sepse krijuesi i Kushtetutës, Kuvendi është ligjvënës dhe krijues i Kushtetutës, ata kanë kompetencë nëse e ndryshojnë kushtetutën sepse dihet se amandamentet që janë sjellë në vitin 2006 se gjyqësori është autoritet i pavarur, por ata mund ta ndryshojnë kushtetutën, mund të sjellin edhe reforma të tjera”, tha Limani.

Gjyqtari nga Gjykata supreme, Isamedin Limani dhe gjyqtari nga Gjykata e Apelit Manstir, Aleksandar Kambovski u zgjidhën në 6 qershor të këtij viti pasi që gjykatësit votuan për kandidatët nga zona e tyre e apelit. Për Limanin votuan  shtatë gjykatës, ndërsa Kambovski u zgjodh për anëtar të Këshillit gjyqësor me gjithsej 28 vota të fituara.

Në pajtim me ligjin përr këshill gjyqësor anëtarët e Këshilli nga radhët e gjykatësve kanë mandat prej gjashtë viteve, me të drejtë rizgjedhjeje për edhe një mandat pas skadimit të së paku gjashtë viteve nga ndërprerja e mandatit paraprak në Këshillin gjyqësor.

Advertisement
Continue Reading

Lajme nga vendi

Aksident në rrugën Gostivar-Ohër, automjeti godet një ari

Published

on

Një ari ka mbetur i ngordhur pasi një automjet e ka goditur mëngjesin e sotëm në rrugën e Gostivarit-Ohër, ndërsa nuk ka persona të ndaluar.

Sipas njoftimit në numrin e vetëm të urgjencës 112, aksidenti trafiku ka ndodhur në ora 05:37 në gurthyesin e dytë në rrugën Gostivar-Ohër.

“Në vendin e aksidentit janë të pranishëm zyrtarë policorë nga stacioni policor i Gostivarit dhe një ekip hetimor.

Për largimin e ariut të ngordhur nga rruga kryesore janë njoftuar edhe Parku Kombëtar i Mavrovës dhe Njësia e Zjarrfikësve – Gostivar”, thuhet në njoftimin e Qendrës Rajonale për Menaxhimin e Krizave – Tetovë.

Continue Reading

Më të lexuarat