Connect with us

Lajme nga vendi

Editorial / Varfëria është futur në çdo pore të jetës

Published

on

Inflacioni i lartë, ndryshimet e çmimeve dhe pamundësia e qeverisë për t’i bërë ballë këtij presioni, ka bërë që qytetarët e Maqedonisë së Veriut të jetojnë në një shtet të varfër me të ardhura tepër të ulëta. Sipas Bankës Botërore, 16.4 % e popullatës në Maqedoninë e Veriut jeton në varfëri ekstreme, ose që kanë të ardhura 5.5 dollarë më pakë në ditë. Më keq se Maqedonia e Veriut janë Shqipëria dhe Kosova me 17.6%, Mali i Zi me 15.6%. dhe Serbia ka një nivel nën 10%. Sipas Bankës Botërore, rritja e çmimeve dhe niveli i lartë i inflacionit mund të rrisin varfërinë në rajonin e Ballkanit, kur shumica e buxhetit të familjeve shkojnë për ushqime.

Kriza dhe varfëria ndjehen çdo ditë e më shumë

Qytetarët e Maqedonisë së Veriut thotë se çdo ditë e ndiejnë koston e lartë të jetesës. Me pagat që marrin apo edhe me pensionet, mezi arrijnë të mbulojnë shpenzimet personale dhe të familjes apo të paguajnë faturat e rrymës. Qytetarët me një rrogë minimale mezi arrijnë të mbijetojnë, duke pasur parasysh se ushqimi është bërë shumë i shtrenjtë, ndërsa pensionistët me pensionin që marrin mezi arrijnë të paguajnë faturat e energjisë elektrike, të ngrohjes dhe të ujit.

Sipas të dhënave të data bazës botërore për koston e jetesës, Numbeo, nga 139 vende, Maqedonia e Veriut renditet në vendin e 188 sa i përket kostos së jetesës. Në indeksin e shpenzimeve të jetesës të Numbeos llogaritet çmimi i banimit, ushqimit, restoranteve dhe fuqisë blerëse. Nga vendet e rajonit, sipas këtij indeksi, vetëm Kosova ka kosto më të lirë të jetesës, duke u renditur në vendin e 134-të.

Ndërkaq, sipas të dhënave të Entit shtetëror të Statistikave, numri i qytetarëve të Maqedonisë së Veriut që jetojnë në varfëri është në rritje. Sipas këtyre të dhënave, më 2020, 452,000 qytetarë kanë jetuar nën kufirin e varfërisë.

Advertisement

Të dhënat e Entit të Statistikave po ashtu vënë në pah se është thelluar hendeku midis të pasurve dhe të varfërve, pasi më 2020 koeficienti për këtë arriti në 31.4, krahasuar me 30.7 sa ishte më 2019.

Mbi 70 milionë banorë, në varfëri ekstreme

Kombet e Bashkuara kanë njoftuar se rritja e çmimeve të ushqimit dhe energjisë ka shtyrë mbi 71 milionë persona në mbarë botën në varfëri që nga fundi i shkurtit kur Rusia nisi luftën ndaj Ukrainës. Në raportin e Programit për Zhvillim i OKB-së (UNDP), i publikuar në korrik, gjithashtu paralajmërohet për rrezikun e trazirave shoqërore në disa vende për shkak të trazirave ekonomike.

Analizat e bëra në 159 shtete në zhvillim tregojnë për rritje të çmimeve të mallrave këtë vit që kanë goditur pjesë të Ballkanit, Afrikës Sub-Sahariane, Azisë dhe vende tjera.

Kostoja e jetesës po çon miliona njerëz në varfëri dhe madje edhe uria po përhapet me shpejtësi marramendëse. Rusia dhe Ukraina së bashku përbëjnë pothuajse çerekun e eksporteve globale të grurit dhe mbi gjysmën e eksporteve të vajit të lulediellit.

Advertisement

Çmimet e energjisë po ashtu janë rritur pas paqartësive lidhur me luftën, por po ashtu për shkak se Rusia ka ndërprerë disa eksporte të naftës dhe gazit. Para luftës, Rusia ishte eksportuesja më e madhe në botë e gazit natyror dhe eksportuesja e dytë e naftës së papërpunuar. Sanksionet perëndimore ndaj Rusisë, që janë vendosur për ta ndëshkuar Moskën për shkak të pushtimit të Ukrainës, kanë përkeqësuar gjithashtu presionet e inflacionit.

Disa shtete janë goditur më së keqi nga inflacioni, tha kjo agjenci e OKB-së, përfshirë Haitin, Argjentinën, Egjiptin, Irakun, Turqinë, Filipinet, Ruandën, Sudanin, Kenian, Shri Lankën dhe Uzbeksitanin. Në shtetet si Afganistani, Etiopia, Mali, Nigeria dhe Jemeni, ndikimi i inflacionit është më i madh, për shkak se këto shtete veçse kanë nivele të larta të varfërisë.

Varfëria ka prekur në palcë çdo pikë të jetës

Varfëria është futur në çdo pore të jetës. Fatkeqësisht në Maqedoninë e Veritu qytetarët janë të varfër për bukë, të varfër për ajër të pastër, të varfër për drejtësi, të varfër për energji. Varfëri ka nëpër dyqane dhe pensionistët e numërojnë çdo qindarkë dhe bredhin nga një supermarket në tjetrin duke blerë atë produkt që është ndoshta 2-3 denarë më i lirë. Për shkak të varfërisë, rrugët janë me gropa, e fatkeqësisht varfëria vjen edhe për shkak të punëtorëve të paaftë, për shkak të menaxhimit të papaftë, për shkak të varfërisë në dije e aftësi.

Varfëria është futur në arsim dhe për fat të keq, shpesh gjen personel të paarsimuar dhe të paaftë që pret të jenë ndërtuesit e ardhshëm të kësaj shoqërie dhe të aftët largohen me këmbëngulje.

Advertisement

Fatkeqësisht varfëria është bërë arti i të jetuarit në Ballkan. Mënyra se si mbijetojnë qytetarët dita-ditës dhe rregullojnë muajt është një art i vërtetë, një temë analize dhe diskutimi i gjerë. Fatkeqësisht populli i Ballkanit është bërë konsumatori më i madh i barërave qetësues.

Populli është ngopur me varfërinë dhe është e trishtueshme kur shpresa vdes ngadalë dhe populli po bëhet i varfër edhe për shpresë!

Qeveria të marrë masa urgjente

Qeveria e Maqedonisë së Veriut duhet që sa më shpejt të aplikoj zgjidhje në interes të qytetarëve. Një prej tyre që shihet si opsion, e që u hodh si ide ditëve të fundit është taksa më të larta për të pasurit. Por edhe kjo zgjidhje është “thikë me dy tehe” sepse mund të ulë investimet, mund të mbesin shumë njerëz pa punë dhe mund të mbyllen kompani. Megjithatë, shteti duhet të mendojë për zgjidhjen më pak të dhimbshme e në të mirë të qytetarëve.

Më e rëndësishmja në mirëqenien ekonomike është që qeveria të mbetet fort e angazhuar për të luftuar korrupsionin dhe ekonominë joformale. Në të kundërtën, rezultatet e krizës së luftës së Rusisë në Ukrainë do të rrisë edhe më shumë shkallën e varfërisë për shkak të shtrenjtimit të produkteve ushqimore dhe të energjisë.

Advertisement

Fatkeqësisht nuk ka vesh për të dëgjuar kërkesat e sindikalistëve të cilët kërkojnë një rritje lineare të pagave për 2800 denarë. Andaj, revoltën të rinjtë po e shfaqin duke ikur nga vendi, kurse më të moshuarit po heshtin nga frika se mund të humbasin edhe atë qe e kanë./Zhurnal.mk/

Advertisement
1 Comment

You must be logged in to post a comment Login

Leave a Reply

Lajme nga vendi

Shkurtohet orari i parkimit me pagesë në Tetovë

Published

on

Kthimi i mërgimtarëve në vendlindje ka detyruar autoritetet lokale që të aktivizohen që të mos ketë kaos në trafik, pasi që përvoja nga e kaluara nuk është e mirë, kur dihet se Tetova gjithnjë vuan për bulevarde të reja, rrugë më të gjëra dhe mungesë të vendeve të parkimit. Së këndejmi, komuna e Tetovës në bashkëpunim me ndërmarrjen Parkingu i Qytetit, ka vendosur që të shkurtojë orarin e parkimit zonal për dy orë respektivisht tani koha e parkimit do të jetë nga ora 07:00 deri në ora 21:00, dy orë më herët se zakonisht. Tashmë të gjithë qytetarët pas orës 21:00 mund ta shfrytëzojnë parkimin pa pagesë sepse dhe merimanga e qytetit nuk do të punojë, por luten qytetarët që mos t’i parkojnë veturat e tyre në trotuare dhe në vende ku pengojnë qarkullimin e lirë të qytetarëve, njoftojnë nga komuna e Tetovës.

“Ky vendim do të filloj nga 15 i këtij muaji deri në 15 gusht. Po ashtu tashmë oborret e shkollave në Tetovë janë të lira dhe parkimi është falas. Duke nisur nga ky fakt drejtuesit e automjeteve do ishte mirë që të parkojnë veturat e tyre në këto parkingje që të shmangim kaosin në komunikacion. Tani është koha kur mërgimtarët tanë janë për pushime në vendlindje dhe në shenjë respekti dhe nderimi kemi vendosur të shkurtojmë orarin e parkimit me pagesë. Në anën tjetër për të lehtësuar edhe më shumë trafikun e qytetit, Komuna e Tetovës në bashkëpunim me Sektorin e Punëve të Brendshme Tetovë, do të punojë vazhdimisht në ruajtjen e rendit dhe rregullimin në rrugë për të shmangur kaosin në qytet”, tha Besarta Ramadani, zëdhënëse e komunës së Tetovës.

Continue Reading

Lajme nga vendi

Urologu Agim Berisha pritet të jetë drejtor i ri i Spitalit Klinik të Tetovës

Published

on

Doktor Agim Berisha pritet të jetë drejtor i përgjithshëm i Spitalit Klinik të Tetovës, mëson portali TS. Berisha është një kohë të gjatë si specialist në Spitalin Klinik të Tetovës. Berisha është emëruar nga VLEN gjegjësisht, Lëvizjes Demokratike.

Nuk do të ketë më drejtor ekonomik në Spitalin Klinik të Tetovës, por do të jetë vetëm Agim Berisha drejtor i përgjithshëm.

Drejtori në ardhje siç mësohet do të ketë konsideratë të jashtëzakonshme për punonjësit që janë me kontrata në vepër që vite të tëra kanë punuar në këtë Spital edhe gjatë Pendemisë.

Continue Reading

Lajme nga vendi

Mickoski: Bashkëpunimi me Hungarinë nuk është i kufizuar, tani na duheshin vetëm 500 milionë euro

Published

on

Pakoja financiare e qeverisë së Victor Orbanit është një bashkëpunim i veçantë ekonomik që do të zhvillohet në nivel të qeverive të Maqedonisë dhe Hungarisë, dhe është një lloj bashkëpunimi që nuk është i kufizuar në sasi, tha kryeministri Hristijan Mickoski duke iu përgjigjur pyetjeve të gazetarëve gjatë vizitën e tij në Ohër.

“Më vjen keq që kam lexuar në media të caktuara nga politikanë të caktuar se Mickoski “premtoi një miliard, solli 500 milionë euro”. Tani e them këtë, ne premtuam një miliard por sollëm më shumë, por do ta përdorim kur të na duhet.

Aktualisht na duhen 500 milionë euro. Nga ato 250 milionë nevojiten që komunat të financojnë projektet e tyre, gjë që është e rëndësishme për qytetarët sepse duan të ndjejnë projekte reale. 250 të tjerat duam t’ua japim bizneseve dhe kompanive, sepse kanë kushte tregu të paktën dyfish më të këqija. Sot në biznes ai që nuk ka nevojë për kredi merr kredi, këtu po japim si Qeveri, kjo është për ju”, tha Mickoski.

Detyrimi i biznesit do të jetë që të ketë të paktën 250 milionë euro që do t’i investojë si mjete të veta, në mënyrë që investimi fillestar në kompani të jetë 500 milionë euro.

Continue Reading

Më të lexuarat