Lajme nga vendi
Korrupsion i madh gjatë tenderëve: ASHMAA ka blerë maska nga 104 denarë, ARM të njejtat për 2,7 denarë
Produkte të njejta, si përshembull maska mbrojtëse, të cilat janë blerë në një periudhë të njejtë kohore, janë blerë me dallime të mëdha në çmime, e diku dallimi ka qenë madje edhe 500%. Kështu vlerëson Qendra për Komunikime Civile. Pas monitorimit të rreth 40 prokurimeve publike lidhur me pandeminë, kjo organizatë joqeveritare konfirmon se edhe në gjysmën e dytë të vitit 2021 ato kanë qenë me shumë probleme dhe me sjellje korruptive, informon Zhurnal.
Edhe më tej ka dallime të mëdha në çmime të produkteve, të blera në një periudhë të njejtë, që lëvizin madje deri në 500% dallim. Kjo është dëshmuar përmes shembujve për prokurime publike të dy produkteve më të blera gjatë gjithë korona rizës, e ato janë maska mbrojtëse për një përdorim dhe maskat respiratore N95. Edhe këtu, ashtu si te testet e shpejta për Covid, ka dallime të mëdha në çmime. Përshembull, nëse meren parasysh dy tenderët ku janë blerë 13 mijë maska, dallimi në çmim mes tyre është madje tre herë, gjegjësisht në njërin tender çmimi ka qenë për 195% më i shtrenjtë se tenderi i mëparshëm.
Kështu përshembull, Agjencia për Shërbime Mediatike Audio dhe Audiovizuele, për një maskë mbrojtëse N95 ka paguar madje 104,3 denarë për copë, ndërsa ka blerë 120 të tilla nga një ofrues. Ministria e Mbrojtjes përshembull, maskat e njejta, në periudhën e njejtë i ka blerë nga 2,71 denarë (ka blerë 13,000 maska).
E njejta është te maskat për një përdorim. ASHMAA i ka blerë nga 4,4 denarë ndërsa ARM nga 0,28 denarë,, që i bie se nuk kanë qenë madje as gjysmë denari.
Këtu dëshmohet se është menduar të ketë para të mjaftueshme për korrupsion. Sipas kësaj qendre, vlerat e vlerësuara të prokurimeve edhe më tej janë të larta nga çmimet e mara në tenderë, që është lënie hapësirë e qëllimshme për marrëveshje me vlera më të larta.
Më tej, bëhet marrëveshje jashtëligjore mes institucioneve dhe firmave. Dëshmitar për këtë, siç konstaton hulumtimi është si në vijim: Kur ka një ofrues ose ngelet një ofrues pas eliminimit të ofruesve tjerë në fazën e evaulimit, pothuajse pa përjashtim çmimi i ofruar përputhet ose është shumë afër te vlera e furnizimit, edhe pse ajo nuk është publikuar. Nuk është e mundur përputhje e tillë, nëse kjo nuk është dakorduar më herët me atë që duhet ta fitojë tenderin. Thjeshtë, nuk është e mundur që firma fituese të tenderave ta kishin qëlluar saktësisht vlerën e cila madje nuk është publikuar, transmeton Zhurnal.
Konkludim tjetër nga analiza me shembuj konkret, është se gjatë blerjes së reagjensave, ekziston varshmëri nga firma aparati i së cilëve për testime e përdor institucioni. Ajo përmbanë rrezik nga pagesa me çmime më të larta për reagjensa dhe mundësi për korrupsion.
Thuhet gjithashtu se ka qenë dobët me transparencën në dokumentacione në po këto procedura jo transparente me tenderë në katër sy, pa publikim të shpalljeve.
Puna tjetër që bie në sy është angazhimi i personave të jashtëm dhe firmave për zbatimin e prokurimeve publike në pandemi. Kjo sipas Qendrës për Komunikime Qytetare, sjellë rreziqe të larta nga përplasja e interesave dhe korrupsion.
Në analizë, Qendra thotë se si prokurime publike për Covid janë blerë produkte që nuk mund lehtë të kenë lidhje me pandeminë. Përshembull, blerja e një veture zyrtare me timon të lëkurës, gjashtë buferë dhe ngjyrë metalik. Ose blerja e udhëzimeve të shtypura për gazetë ambulante, gazetë familjare patronazhi, raport për para, libër për rregullsi, receta, këshilltore për foshnja, kartonë shëndetësorë dental, blerja e kompjutorëve etj.
“Ajo që është interesante është se në këto tenderë të tillë nga shembujt e monitoruar ka patur vetëm nga një ofertë, madje edhe për blerjen e produkteve për të cilat ka konkurencë më të madhe, si përshembull për kompjutorë”, thuhet në analizë.
Rreth 40të procedura të përfshira paraqesin 52% nga të gjithë tenderët për Covid në periudhën e monitorimit (gjithsej ka patur 77 tenderë). Vlera e tenderëve të monitoruar ka shënuar 1,25 milion euro, që është 30,4% nga vlera e të gjithë tenderëve për Covid pandeminë në periudhën e analizuar (4,1 milion euro)./Zhurnal.mk
Lajme nga vendi
Operatori i tretë mobil në RMV do të fillojë punën në fillim të vitit 2027, do të ketë rrjetin e vet 5G
One Macedonia, pjesë e 4iG Group, zyrtarisht e mori licencën si operatori i tretë celular në vend. Operatori i ri deri në fund të muajit mars të vitit 2027 do të duhet të mbulojë një qytet me 5G, deri në fund të 2028-tës korridoret kryesore në përputhje me marrëveshjen, ndërsa deri në fund të 2030-tës të gjitha qytetet në shtet.
Kompania planifikon investime deri në 100 milion euro për ndërtim dhe zhvillim të rrjetit, hapje të vendeve të punës dhe bashkëpunim me kompanitë lokale.
“Ky nuk është vetëm fillim i një kompanie tjetër të telekomunikimeve. Për ne, hyrja në Maqedoninë e Veriut paraqet një zgjerim strategjik për prezencën tonë në të gjithë Ballkanin perëndimorë, rajon që është kyç për rritjen tonë afatgjate. Maqedonia e Veriut luan një rol të rëndësishëm për ambiciet tonë më të gjera për infrastrukturë dixhitale”, tha Pal Zarandi, Kryetar i Bordit të Drejtorëve të One Maqedoni.
Lajme nga vendi
Matësit digjital zëvendësohen me të mençur, qytetarët të ndarë në mendime
Elektrodistriubumi do t’i ndryshojë matësit aktual të energjisë elektrike me matës të mençur, të cilët do të jenë të lidhur me aplikacion të posaçëm dhe qytetarët do të mund ta ndjekin shpenzimin e energjisë elektrike përmes telefonave celularë.
Megjithatë një pjesë e qytetarëve frikësohen se nuk do të mund të përshtaten këtë situatë. Nga ana tjetër, disa qytetarë mendojnë se matësit e mençur do të sjellin më shumë rregull dhe transparencë, pasi secili do të ketë pasqyrë të qartë për shpenzimin dhe do të shmangen faturat paushalle për energjinë elektrike.
“Mundemi pse jo, normalisht, kur mund të paguajmë faturat, mundemi edhe atë ta kontrollojmë përmes telefonit”, tha një qytetar.
“A do të jetë shumë e qartë dhe a do të na besojnë, për shembull unë të lexoj dhe t’i them kam harxhuar 200 kilovat dhe a do të më besojnë për këtë, ata tani bëjnë disa gjëra që nuk mund t’i kuptojmë, ja tani shkoj në bankë, drejt të ju them, ma kthejnë faturën – thonë është paguar, ndërsa unë e di që nuk është paguar”, u shpreh një qytetar.
“Nuk e di unë këto gjëra sa kam harxhuar – jo jo, nuk mund ta bëjnë njerëzit e verbër këtë”, theksoi një qytetar.
Sipas Komisionit Rregullator të Energjetikës, futja në funksion e sistemeve të mençura të matjes është një hap kyç drejt eliminimit të dilemave nëse faturat e energjisë bazohen në konsum real apo të supozuar.
“Ligji është në fuqi, ndërsa operatorët e transmetimit dhe shpërndarjes duhet të bëjnë analizë për futjen e matësve të mençur. Qëllimi është që çdo qytetar vetë të ketë pasqyrë për shpenzimin përmes pajisjes mobile ose kompjuterit. Digjitalizimi do ta rrisë besimin”, thonë Komisioni Rregullator për Energjetikë
Futja në funksion e matësve smart është në proces dhe mund të zgjasë disa vite, përmes tyre qytetarët do të mund të kontrollojnë në kohë reale sa energji elektrike kanë harxhuar. Ndryshe, në Maqedoninë e Veriut ka rreth 820 mijë matës, ndërsa EVN është e obliguar t’i lexojë të paktën një herë në tre muaj./ Alsat.mk
Lajme nga vendi
Rritja e pagave ose grevë e përgjithshme! LSM të mërkurën në protestë
Lidhja e Sindikatave të Maqedonisë (LSM) të mërkurën organizon protestë për të shprehur pakënaqësinë nga mosrritja e pagës minimale në 600 euro dhe të gjithë pagave tjera për 100 euro. Protesta do të fillojë në orën 17 para ndërtesës së LSM-së dhe do të vazhdojë para Kuvendit dhe Odës Ekonomike, ndërsa do të përfundojë para Qeverisë. Nga LSM u bënë thirrje të gjithë punëtorëve që nuk kanë rritje të pagës të përfshihen në protestë.
“Është koha të luftojmë së bashku për paga dinjitoze së bashku me punëtorët. U bëjmë thirrje të gjithë punëtorëve, pagat e të cilëve nuk janë rritur, të gjithë punëtorëve që pyesin veten se si t’ia dalin mbanë këtë muaj, punëtorëve që i gënjyen shefat e tyre se do t’u rrisnin pagat, të na bashkohen në rrugë sepse nuk kanë rënë dakord të rrisin pagat e punëtorëve dhe të përmirësojnë standardin e punës deri më 31 dhjetor. U bëjmë thirrje punëtorëve sepse pragu i varfërisë në Maqedoni është 31.200 denarë, dhe 33 përqind e 540 mijë punëtorëve jetojnë nën pragun e varfërisë, domethënë shkojnë në punë dhe janë të varfër”, tha kryetari i LSM-së, Slobodan Trendafilov, pas seancës së përbashkët të sotme të organeve më të larta të LSM-së, në të cilën u miratua unanimisht vendimi për të protestuar.
Trendafilov përkujtoi se edhe në anketën e LSM-së punëtorët u shprehën se janë të gatshëm të dalin në protestë nëse nuk rriten pagat. “Ky është vetëm hapi i parë që po ndërmarrim në një seri hapash që do të ndërmarrim në periudhën e ardhshme, që do të thotë protesta shtesë, bllokada shtesë të synuara të institucioneve të caktuara dhe një grevë të përgjithshme 24-orëshe në sektorin publik dhe privat, dhe nëse nuk dëgjojnë, ne do të mbledhim 10,.000 nënshkrime dhe do të bëhemi propozues i autorizuar dhe do të kërkojmë një ulje të pagave të zyrtarëve për 78 për qind dhe një rritje të pagës minimale në 600 euro dhe një rritje të pagave të tjera”, tha Trendafilov.
Ai nuk beson se do të thirren për bisedime sepse, siç thotë ai, e kanë bërë këtë gjatë gjithë vitit 2025. Vitin e kaluar, siç theksoi ai, nuk pati rritje drastike të pagave, dhe që nga janari shporta sindikaliste është rritur me gati një mijë denarë. Ai shtoi se me politika të tilla, personeli i kualifikuar po largohet nga vendi me të gjitha familjet e tyre, dhe të huajt po vijnë për të mbushur vendet e punës.


You must be logged in to post a comment Login