Lajme nga vendi
Dita Botërore e Autizmit: Pesë fakte që duhet t’i dini

Sot (2 prill) është Dita Botërore e Autizmit, e cila iu dedikohet personave që vuajnë nga kjo sëmundje dhe që për synim ka vetëdijesimin e njerëzve rreth simptomave, shkaktarëve dhe mënyrat e trajtimit.
Prandaj, ju sjell disa fakte që duhet t’i dini për autizmin:
Autizmi është në rritje
Autizmi është dhjetëfish më i zakonshëm sot sesa që ishte në vitet e 1980’ta, sipas ekspertëve. Në Kaliforni, numri i fëmijëve me autizëm në programet e shërbimeve sociale të shtetit pothuajse është dyfishuar mes viteve 1998 dhe 2002, duke i kaluar rastet e fëmijëve me kancer, me diabet dhe me sindromën Down.
Në përgjithësi, autizmi thuhet se i prekë më shumë meshkujt sesa femrat.
Fëmijët diagnostikohen më shpejt
Nuk ka ndonjë test laboratorik apo mjekësor që e detekton autizmin, prandaj doktorët kryesisht i japin diagnozat në bazë të sjelljeve. Në të kaluarën, shumica nuk guxonin ta diagnostikonin një fëmijë me autizëm derisa simptomat bëheshin tejet të qarta.
Mosha mesatare kur diagnostikoheshin fëmijët kishte qenë tre vjeç e gjysmë, ndërsa shumë fëmijë diagnostikoheshin edhe më vonë se kaq.
Por tani doktorët mund ta diagnostikojnë saktë autizmin pas 24 muajve – kur truri i fëmijës është duke u zhvilluar me një ritëm të shpejt.
Autizmi është çrregullim gjenetik
Ndonëse dikur besohej se autizmi është rezultat i edukimit jo të mirëfilltë të prindërve, hulumtuesit tani konstatojnë se gjenet – pra jo faktorët psikologjikë – janë fajtorë për këtë sëmundje.
Nuk ka ndonjë ndërlidhje shkencore mes vaksinave dhe autizmit
Ka pasur shumë thashetheme të hapura mes një ndërlidhje të mundshme të vaksinave dhe autizmit.
Por, deri tani, pavarësisht eksperimenteve dhe studimeve të shumta, ende nuk është gjetur ndonjë ndërlidhje shkencore mes vaksinave dhe shkaktimit të autizmit.
Koka e madhe është shenjë e autizmit
Zbulimet e fundit të publikuara në revistën ‘Journal of the American Medical Association’ sugjerojnë se turinjtë e fëmijëve me autizëm zhvillohen ndryshe nga një moshë e hershme.
Hulumtuesit kanë zbuluar se shumica e fëmijëve që diagnostikohen me autizëm në momentet e para të lindjes kishin pasur madhësi të vogël të kokës, por pas gjashtë muajve iu ishte zmadhuar koka dhe truri.
Lajme nga vendi
Thirrja për vullnetarë për Festivalin Olimpik Evropian për të Rinj, i cili këtë verë do të mbahet në Shkup dhe Kumanovë

Këtë verë në Shkup dhe Kumanovë do të mbahet Festivali Olimpik Rinor Evropian – FORE Shkup 2025, i cili do të përfaqësojë ngjarjen më të madhe multisportive të mbajtur ndonjëherë në Maqedoni.
Festivali do të bashkojë mbi 2500 sportistë të rinj nga kontinenti evropian dhe do të mbahet nga 20 deri më 26 korrik në Shkup, Kumanovë dhe Osijek të Kroacisë.
Më shumë se 900 vullnetarë do të angazhohen në fusha të ndryshme dhe do të kenë mundësinë të jenë pjesë e FORE nga afër, duke fituar kështu përvoja, aftësi dhe miqësi të reja.
“Roli i vullnetarëve përfshin çdo gjë – nga organizimi i garave sportive, mirëpritja dhe udhëheqja e delegacioneve, mbështetja e aktiviteteve mediatike, deri te krijimi i një atmosfere të këndshme dhe frymëzuese për të gjithë vizitorët. Ata do të jenë fytyra e parë e Shkupit me të cilën do të takohen sportistët e rinj nga e gjithë Evropa”, thonë organizatorët e Festivalit Olimpik për të Rinj Evropian.
Komiteti Organizativ i FORE Shkup 2025 tashmë ka shpallur thirrjen për vullnetarë, duke u ofruar mundësinë të gjithë të interesuarve të bëhen pjesë e këtij evenimenti historik. Regjistrimi bëhet në këtë link.
“Kushdo që dëshiron të jetë pjesë e këtij evenimenti mund të aplikojë dhe të bëhet pjesë kyçe e ekipit që do ta kthejë festivalin në një përvojë të paharrueshme për të gjithë pjesëmarrësit. Vullnetarizmi është një mundësi e madhe për të rinjtë, studentët, sportdashësit dhe këdo që dëshiron të kontribuojë në një projekt të madh ndërkombëtar dhe të prezantojë Maqedoninë si një mikpritëse e shkëlqyer”, thonë nga komiteti organizativ i FORE Shkup 2025.
Lajme nga vendi
Prokuroria ngriti aktakuzë edhe ndaj babait të Vasil Jovanovit, i cili vrau 22-vjeçaren Frosina Kulakova duke e përplasur në një vendkalim për këmbësorë

Prokuroria e Shkupit ngriti aktakuzë edhe ndaj babait të Vasil Jovanovit, i cili vrau 22-vjeçaren Frosina Kulakova duke e përplasur në një vendkalim për këmbësorë.
“Prokurori publik nga Prokuroria Themelore Publike Shkup ka ngritur aktakuzë kundër 50-vjeçarit nga Shkupi për vepër penale – Shkaktim i rrezikut të përgjithshëm nga neni 288 paragrafi 4 lidhur me paragrafin 1 të Kodit Penal.1 30.01.2025, ka shkaktuar rrezik për jetën dhe trupin e njerëzve me një veprim përgjithësisht të rrezikshëm, i vetëdijshëm se nga veprimet e tij mund të ndodhin pasoja të dëmshme, por në mënyrë mendjelehtë ka besuar se ato nuk do të ndodhin”, njofton prokuroria.
Sipas prokurorisë, ai e ka lejuar Vasilin të drejtojë automjetin e pasagjerëve Peugeot 207, edhe pse e dinte se djali i tij nuk lejohej të drejtonte makinë për shkak se nuk kishte patentë shofer dhe ishte autor i shumëfishtë i kundërvajtjeve në komunikacion, konkretisht: një vepër penale – aksident trafiku me pasoja të lehta në nëntor 2022, 11 pa leje drejtimi,gjatë vitit 2023 dhe 2024, si dhe vepër penale – aksident trafiku me pasoja fatale më 29 janar 2025. Aksidenti i komunikacionit në të cilin humbi jetën Frosina ka ndodhur në një vendkalim për këmbësorë në Blv. “Partizanski Odredi” dhe rruga 29 Noemvri (tek furra “Silbo”), kur drejtuesi i mjetit nuk ka ndaluar në kohë në vendkalimin e këmbësorëve. Në atë moment 22-vjeçarja Frosina Kulakova po kalonte tashmë bulevardin te vendkalimi i këmbësorëve dhe semafori për automjetet ishte i kuq. Ai ka qenë duke vozitur në korsinë e djathtë të bulevardit dhe ka goditur Frosinën ku më pas ajo ka gjetur vdekjen në vend.
Lajme nga vendi
Në dy ditët e fundit 1.296 kundërvajtje trafiku, 196 për shpejtësi tej normave të lejuara

Në dy ditët e para (01.dhe 02.prill ) të këtij muaji, duke vazhduar me kontrollet e intensifikuara të qarkullimit rrugor në të gjithë vendin, punonjësit e policisë nga të gjithë sektorët e punëve të brendshme kanë lëshuar gjithsej 1296 urdhërpagesa për kundërvajtje të kryera nga përdoruesit e Rregullave Rrugore në Rrugë.
Gjithashtu, janë evidentuar 393 shkelje për parkim të parregullt, 196 për drejtim me shpejtësi tej normave të lejuara, më pas janë shqiptuar 101 masa për drejtim mjeti pa leje drejtimi dhe 199 sanksione për kundërvajtje të kryera nga këmbësorët.
Gjithashtu, janë zbuluar 72 pjesëmarrës në trafik të cilët nuk kanë përdorur rripin e sigurimit, gjashtë drejtues motoçikletash nuk kanë mbajtur helmetë mbrojtëse, 32 sanksione janë shqiptuar për përdorim të celularit gjatë drejtimit të automjetit, ndërsa 16 drejtues mjetesh janë larguar nga trafiku për drejtim të automjetit nën ndikimin e alkoolit, si dhe janë shqiptuar tetë masa për drejtim të semaforit të kuq.
Në përputhje me Ligjin për automjete, 38 automjete janë larguar nga qarkullimi, 14 prej tyre për shkak të defekteve teknike dhe 24 për shkak të mungesës së regjistrimit.
Kontrollet e trafikut do të vazhdojnë edhe në ditët në vijim. Apelojmë tek qytetarët që të respektojnë rregullat dhe rregulloret e komunikacionit në mënyrë që të rrisim sigurinë në komunikacion dhe së bashku të kontribuojmë për rrugë më të sigurta.
-
Lajme nga vendi3 years ago
Zyra e Avokatit të Popullit në Tetovë sot do të jetë e hapur
-
Lajme nga vendi3 years ago
Nesër në Maqedoni do të shpallet gjendje krize në energjetikë, nga 1 shtatori hyjnë në fuqi masat për kursim
-
Lajme nga vendi2 years ago
Kovaçevski paralajmëroi drejtor të ri të Drejtorisë për Zbatimin e Sanksioneve