Connect with us

Lajme nga bota

Ukrainë: 1000 ditë luftë dhe pasojat e saj

Published

on

Sulmi i Rusisë ndaj Ukrainës ka pasoja mbarëbotërore. Me më shumë se 10 milionë të dëbuar, lufta në Ukrainë, sipas të dhënave të UNHCR-së, ai ka shkaktuar krizën më të madhe të dëbimeve në mbarë botën.
Përpara 1000 ditësh Rusianisi sulmin e zgjeruar ndaj Ukrainës. Pas avancimeve të shpejta të ushtrisë ruse mbrojtësit ukrainas ia dolën, që ta sprapsin sulmuesin kryesisht në kufirin verior. Edhe në jug Ukraina e zhvendosi ushtrinë ruse pas Dnjipros, lumi më i madh i vendit. Në verën 2024 ushtria ukrainase ndërmori me sukses kundërsulmet në territorin rus në Oblast Kursk. Ushtria zyrtare ukrainase u mbështet gjatë këtij kundërsulmi pjesërisht nga grupet partizane paraushtarake.
Pjesë të tjera të mëdha të Ukrainës – kryesisht në rajonin Lugansk, Donjeck, Zaporishja dhe Kerson – vazhdojnë të mbeten nën kontrollin rus. Gadishullin e Krimesë Moska e pushtoi në mars 2014 duke e aneksuar. Në përgjithësi fronti për rreth dy vjet nuk ka lëvizur. E ndërkohë kjo po duket si një luftë cfilitëse.

Miliona janë në arrati

Me më shumë se 10 milionë të dëbuar, lufta në Ukrainë, sipas të dhënave të UNHCR-së, ka shkaktuar krizën më të madhe të dëbimeve në mbarë botën.

6,7 milionë refugjatë ukrainas kanë gjetur strehim në vendet europiane: vetëm në gjysmën e parë të vitit 2024 këtyre iu shtuan edhe 400.000 të tjerë. Brenda Ukrainës një pjesë e madhe prej rreth 4 milionë vetë vazhdojnë të jenë në arrati duke u larguar nga pjesa lindore e vendit të tyre. “Një numër i madh fëmijësh po vazhdojnë të ndjekin mësimet online duke mbetur kësisoj të shkëputur nga intekativiteti social dhe përvojat në klasë”, tha javën e kaluar në Gjenevë Kelly T. Clements, zëvendëse e Komisares së Lartë të UNHCR-së.

Gjendja humanitare në përgjithësi që nga fillimi i luftës në Ukrainë është përkeqsuar në mënyrë dramatike, sipas të dhënave të Zyrës së OKB-së për Çështjet Humanitare (UNOCHA).

Advertisement

Sipas të dhënave të OKB-së rreth 40 përqind e popullsisë është e varur nga ndihma humanitare. Për të mbuluar nevojat themelore të këtyre njerëzve, UNOCHA-së dhe UNHCR-së i nevojiten ndihma në vlerën rreth 4 miliardë euro.

Ekonomia ruse e luftës po tregon qëndrueshmëri

Bashkimi Europian dhe të tjerë aleatë perëndimorë që nga fillimi i sulmit rus ndaj Ukrainës përpara 1000 ditësh i kanë vendosur sanksione ekonomike Rusisë, megjithatë pasojat nuk e kanë dhënë efektin e parashikuar. Pas një dobësimi të përkohshëm në vitin 2022 produkti bruto në vend i Federatës Ruse përmes riorientimit nga ekonomia e luftës dhe falë mbështetjes nga Pekini e mori veten shpejt. E njëjta gjë vlen edhe për kursin e këmbimit të rublës.

Kjo shpjegohet ndër të tjera me faktin, se bllokada ndaj importeve të energjisë me bazë fosile si gazi natyror, nafta dhe qymyri nga Rusia, nuk dha efektin e parashikuar për të pakësuar dukshëm të ardhurat e Moskës nga eksporti. Koncernet shtetërore gjetën tregje të tjera për shitjen e lëndëve të para si në Kinë dhe Indi. Po ashtu ka disa të dhëna, që pasuritë nëntokësore ruse pavarësisht embargos përfundojnë në vendet e BE-së – përmes rrugëve të tërthota nga vende të treta. Rritja e çmimit të gazit natyror nga Rusia, ka bërë që humbjet prej sanksioneve të mos jenë as të ndjeshme sa kishin shpresuar shtetet sanksionuese.

Miliarda për ushtrinë ukrainase

Advertisement

BE-ja dhe NATO mbështesin Ukrainën jo vetëm përmes sanksioneve ndaj Rusisë agresore, por Kievi merr edhe ndihma financiare dhe humanitare. Kontributin më të madh e ka dhënë SHBA-ja.Që nga fillimi i luftës më 24 shkurt 2022 dhe fundi i gushtit 2024 SHBA kanë vënë në dispozicion gati 85 miliardë euro, sipas vlerësimeve të Institutit të Kielit për Ekonominë Botërore. Ndihmat e BE-së si dhe të vendeve anëtare brenda kësaj periudhe kohore kanë qenë mbi 100 miliardë euro. Po ashtu Mbretëria e Bashkuar dhe Kanadaja janë ndër vendet më të mëdha donatore.

Presidenti i ri i zgjedhur i SHBA-së, Donald Trump, në fushatën elektorale ka deklaruar, se do të pakësojë dukshëm ndihmat për Ukrainën. Ukraina mund ta ketë një shans për të luftuar kundër Rusisë vetëm nëse vendet e tjera donatore do t’i shtojnë ndihmat e tyre./DW

Advertisement

Lajme nga bota

Kina reciprocitet me SHBA-në – vendos të njëjta tarifa sikurse Trumpi

Published

on

Kina njoftoi të premten se do të vendosë tarifa reciproke prej 34 për qind për të gjitha importet nga Shtetet e Bashkuara, duke filluar nga 10 prilli. Ky vendim erdhi si përgjigje ndaj masave të reja të administratës amerikane, të cilat synojnë të kufizojnë importet kineze dhe të ushtrojnë presion mbi ekonominë e dytë më të madhe në botë.

Të mërkurën, presidenti amerikan Donald Trump shpalli tarifa shtesë prej 34 për qind për të gjitha mallrat kineze që importohen në SHBA, duke përfshirë produkte industriale, elektronikë dhe mallra të konsumit.

Ky veprim i konsideruar si pjesë e strategjisë së administratës amerikane për të reduktuar deficitin tregtar me Kinën, është pritur me kundërshtime të forta nga Pekini dhe ka ngjallur shqetësime për ndikimin e tij në tregjet globale, raporton cnn.

“Kjo praktikë e SHBA-ve nuk është në përputhje me rregullat e tregtisë ndërkombëtare, dëmton seriozisht të drejtat dhe interesat legjitime të Kinës dhe është një praktikë tipike e njëanshme e bullizmit”, tha Komisioni i Tarifave të Këshillit të Shtetit të Kinës në një deklaratë zyrtare.

“Kina ka qenë gjithmonë një mbrojtëse e vendosur e rendit ndërkombëtar ekonomik dhe tregtar dhe një mbështetëse e vendosur e sistemit tregtar shumëpalësh. Ne i bëjmë thirrje SHBA-së që të korrigjojë menjëherë praktikat e saj të gabuara dhe të anulojë masat e saj të njëanshme tarifore”, shkruan më tutje.

Advertisement

Në këtë situatë të tensionuar, analistët theksojnë nevojën për dialog dhe negociata për të shmangur një luftë tregtare të gjatë dhe të dëmshme, e cila mund të ndikojë jo vetëm dy superfuqitë, por edhe ekonominë globale në tërësi.

Ekspertët paralajmërojnë se ky përshkallëzim i tensioneve tregtare midis dy fuqive ekonomike mund të ketë pasoja të gjera, duke prekur stabilitetin financiar ndërkombëtar dhe zinxhirët e furnizimit global. Shumë kompani ndërkombëtare, të cilat mbështeten te tregtia ndërmjet SHBA-së dhe Kinës, mund të përballen me kosto më të larta dhe ndërprerje në operacionet e tyre.

Continue Reading

Lajme nga bota

Nafta mbetet jashtë vëllimit të doganave të reja të Trampit

Published

on

Importi i naftës, gazit dhe produkteve të rafinuara nuk është në listën me doganat e reja të mëdha të cilat i publikoi presidenti amerikan Donald Tramp, njoftoi Shtëpia e Bardhë.

Përjashtimi do ta ulë shqetësimin e industrisë amerikane përpunuese, e cila shprehu shqetësim për doganat e reja se ato do të mund të shkaktonin ndërprerje në furnizimin dhe t’i rritin çmimet e të gjitha produkteve petrokimike të prodhuara nga rafineritë nga Perëndimi i Mesëm që shfrytëzojnë naftë të papërpunuar kanadeze dhe ngarkesës evropiane të benzinës dhe dizelit në SHBA në bregun lindor.

Trampi mbrëmë vonë njoftoi se vendos doganë themelore prej 10 për qind për të gjitha mallrat të cilat transportohen në vendin e tij dhe i rrit doganat për dhjetëra vende.

Vëllimi i lirimeve energjetike nuk i përfshin ato nga Kanadaja dhe Meksika, të cilat edhe ashtu janë të mbrojtur me Marrëveshjen SHBA-Meksikë- Kanada (versioni i ri i ish marrëveshjes amerikano veriore për tregti të lirë, NAFTA), njoftoi Shtëpia e Bardhë.

Kanadaja dhe Meksika janë importueset më të mëdha të naftës së papërpunuar në SHBA, ndërsa Evropa është furnizuese e rëndësishme e karburanteve për bregun lindor të SHBA-së, ku nuk ka numër të mjaftueshëm të rafinerive për përpunim të derivateve të naftës.

Advertisement

Tarifat për të gjitha mallrat e tjera nga Kanadaja dhe Meksika mbeten të pandryshuara sipas urdhrit të ri ekzekutiv të Trampit.

Doganat e reja të paralajmëruara kanë të bëjnë me të gjitha llojet e mallrave – nga automobila deri në laptopë.

Njëzetë e pesë për qind tarifa për import të automobilave janë gati 600 miliardë dollarë në kuptim të pagesave dhe kanë të bëjnë edhe me automjetet nga prodhimtaria e huaj dhe e autopjesëve.

Versioni i azhurnuar i tarifave për industrinë automobilistike të cilat i publikoi Trampi javën e kaluar përfshin gati 150 lloje të autopjesëve për të cilat do të nënshtrohen në dogana duke filluar nga 3 maji, saktë një muaj pasi sot në mesnatë hynë në fuqi doganat prej 25 për qind për import të automobilave.

Kompensimet kanë të bëjnë në motorë, ndryshues, bateri litium-jone dhe komponentë të tjera të rëndësishme.

Advertisement

Befasi serioze është përfshirja në listën e zgjeruar të produkteve për doganim të të gjithë llojeve të kompjuterëve, të cilët janë një nga mallrat më të importuara në SHBA. Vetëm vitin e kaluar SHBA-ja kanë importuar kompjuterë në vlerë prej 138,5 miliardë dollarë, tregojnë statistikat amerikane.

Continue Reading

Lajme nga bota

Costa për luftën tregtare: Po shkakton një dëm të madh ekonomik

Published

on

Paralajmërime të forta kanë ardhur nga Bashkimi Europian lidhur me luftën tregtare mes Unionit dhe Shteteve të Bashkuara. Më saktësisht, është Antonio Costa i cili beson se nga kjo luftë të gjitha palët do të ndikohen. Në një intervistë të dhënë për Euronews, presidenti i Këshillit të Europës, u shpreh se Bashkimi Europian duhet të marrë masa dhe për këtë arsye duhet të mbajë një qëndrim të fortë ndaj tarifave reciproke të Presidentit të Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, me këtë të fundit i cili nuk ka ndërmend të ndryshojë qëndrim. “Shtetet e Bashkuara po gabojnë duke shkaktuar një dëm shumë të madh ekonomik, si për ta, ashtu dhe për Europën dhe mbarë botën”, ngreu shqetësimin presidenti Costa.

Presidenti i Këshillit Europian u ndal dhe tek efektet që pritet të sjellin këto tarifa, duke u përpjekur të “zgjojë” Trump për atë çfarë e pret.

“Duhet të gjejmë një zgjidhje të negociueshme. Tarifat nënkuptojnë taksa. Taksat që konsumatorët amerikanë do të paguajnë ashtu sikurse kompanitë. Nuk do të ishte gjë e mirë për amerikanët, sikurse do të dukej po keq dhe për europianët”, shtoi më tej Costa duke theksuar se hyrja në një luftë tarifash nuk cilësohet për askënd si rruga më e mirë. Costa njoftoi se për këto arsye, Bashkimi Europian do ti përgigjet në një mënyrë të tillë që të gjendjet një kompromis i kënaqshëm që të zgjidh njëherë e mirë këto konflikte, në interes të përbashkës mes Amerikës dhe Europës dhe për ekonomitë e tyre.

Continue Reading

Më të lexuarat