Connect with us

Lajme nga vendi

Shoqëria civile: nxitëse e reformave apo armike e shtetit?

Published

on

Analizë speciale për Portalb.mk nga Malinka Ristevska Jordanova, Instituti për Politika Evropiane.

Malinka Ristevska Jordanova, foto nga arkivi personal
Malinka Ristevska Jordanova, foto nga arkivi personal

Ditëve të fundit në Maqedoni po riaktualizohet roli i shoqërisë civile, pas thirrjes së nivelit më të lartë shtetëror drejtuar donatorëve evropianë për “shkurtim” të fondeve për organizatat joqeveritare dhe mediat që “punuan kundër Evropës”, pra kundër integrimit europian të vendit”. Kjo kërkesë aktualizohet pas rreth një viti, kur po merr hov diskutimi për ndryshimet kushtetuese.

Pra, të shohim se çfarë thotë BE-ja për shoqërinë civile dhe rolin e saj në anëtarësimin e vendit. Si fillim, është mirë ta rikujtojmë atë që u prezantua nga Komisioni Evropian në skriningun analitik për shoqërinë civile, si pjesë e Klasterit Themelet, në fushën e Institucioneve Demokratike. Ta përsërisim – ky është klasteri më domethënës, ai që e përcakton dinamikën e anëtarësimit në tërësi.

Baza e acquis dhe standardeve për shoqërinë civile (SHC) janë dispozitat e Kartës së të Drejtave Themelore të BE-së, traktatet themeluese të BE-së (Traktati për BE-në dhe për Funksionimin e BE-së), Konventa Evropiane mbi të drejtat e njeriut (KEDNJ) dhe jurisprudenca e Gjykatës Evropiane për të drejtat e njeriut, si dhe ligji ndërkombëtar për të drejtat e njeriut. Para së gjithash është liria e shprehjes dhe e bashkimit e garantuar në Kartën e të Drejtave Themelore të BE-së. Në traktatet themeluese të BE-së qëndron detyrimi i institucioneve të BE-së për t’u dhënë qytetarëve dhe shoqatave përfaqësuese “mundësinë për t’i publikuar dhe shkëmbyer publikisht pikëpamjet e tyre në të gjitha fushat e veprimit të Bashkimit”, si dhe të mbajnë “një dialog të hapur, transparent dhe të rregullt me ​​shoqatat përfaqësuese dhe shoqërinë civile”. Institucionet e BE-së e kanë edhe detyrimin për pjesëmarrjen e shoqërisë civile në qeverisjen e mirë, si dhe për të garantuar hapje dhe transparencë.

Nga ana tjetër, udhëzimet e përbashkëta për lirinë e bashkimit të Komisionit të Venecias dhe ODIHR-it (Zyra e OSBE-së për të Drejtat e Njeriut) i shpjegojnë dhe shtjellojnë standardet ndërkombëtare për lirinë e bashkimit në 11 parime. Në mesin e tyre kuptohet që janë liria e shprehjes, si dhe liria për të kërkuar, marrë dhe për të përdorur fonde.

Jo rastësisht në skriningun analitik është theksuar se shoqëria civile është “subjekt i rëndësishëm në qeverisjen, forcë shtytëse për reforma, bashkëbiseduese relevante, instrument i zërit të qytetarëve”, prandaj shfaqet nevoja për një dialog të hapur dhe të strukturuar, si dhe për pjesëmarrjen në proceset e marrjes së vendimeve politike.

Advertisement

Dhe jo rastësisht mbështetja për shoqërinë civile ka një trajtim të veçantë në dokumentet e zgjerimit. Kështu, në Metodologjinë e Zgjerimit shoqëria civile përjashtohet nga reduktimi i mundshëm i fondeve të para-anëtarësimit në rast të shfaqjes së “problemeve”. Kjo është operacionalizuar në Rregullativën për IPA III, por edhe në aq të përmendurën Kornizë negociuese. Pastaj, “Udhëzimet për mbështetjen e BE-së ndaj shoqërisë civile për periudhën 2021-2027” i përpunojnë në detaje qëllimet dhe rezultatet për tre fusha globale: a) mjedis i përshtatshëm për SHC; b) bashkëpunim i përforcuar dhe partneritetit ndërmjet organizatave të SHC dhe autoriteteve publike dhe c) përforcim i kapaciteteve dhe qëndrueshmërisë së organizatave të SHC për zbatimin efektiv të aktiviteteve të tyre. Dhe përsëri, në aneksin e këtij dokumenti, ndër të tjera, shpjegohen edhe standardet për SHC që e mbështesin dokumentin.

Jo rastësisht BE-ja e thekson rolin e shoqërisë civile sidomos në fushat e demokracisë, të drejtave themelore dhe qeverisjes të së drejtës. Ne do t’i rikthehemi Raportit Special të Gjykatës së revizorëve për Ballkanin Perëndimor, sipas të cilit, “Mbështetja e BE-së për veprimin e shoqërisë civile për sundimin e ligjit është e pamjaftueshme për të përmbushur nevojat e sektorit civil dhe ndikimi i tij nuk monitorohet plotësisht. ” Prandaj, një nga rekomandimet themelore është intensifikimi i mbështetjes për shoqërinë civile të angazhuar në reformat e qeverisjes të së drejtës dhe pavarësisë së mediave.

Po çfarë është konstatuar deri më tani në lidhje me përmbushjen e standardeve për shoqërinë civile? Për fat të keq, një nga burimet relevante (joqeveritare!) – Raporti i Rrjetit Ballkanik për Zhvillimin e Shoqërisë Civile për një mjedis të favorshëm për shoqërinë civile për vitin 2022, evidenton një sërë mbrapsjesh në vendin tonë në këtë front. Dhe, për fat të keq, kjo tendencë po vazhdon.

Advertisement

Lajme nga vendi

Thirrja për vullnetarë për Festivalin Olimpik Evropian për të Rinj, i cili këtë verë do të mbahet në Shkup dhe Kumanovë

Published

on

Këtë verë në Shkup dhe Kumanovë do të mbahet Festivali Olimpik Rinor Evropian – FORE Shkup 2025, i cili do të përfaqësojë ngjarjen më të madhe multisportive të mbajtur ndonjëherë në Maqedoni.

Festivali do të bashkojë mbi 2500 sportistë të rinj nga kontinenti evropian dhe do të mbahet nga 20 deri më 26 korrik në Shkup, Kumanovë dhe Osijek të Kroacisë.

Më shumë se 900 vullnetarë do të angazhohen në fusha të ndryshme dhe do të kenë mundësinë të jenë pjesë e FORE nga afër, duke fituar kështu përvoja, aftësi dhe miqësi të reja.

“Roli i vullnetarëve përfshin çdo gjë – nga organizimi i garave sportive, mirëpritja dhe udhëheqja e delegacioneve, mbështetja e aktiviteteve mediatike, deri te krijimi i një atmosfere të këndshme dhe frymëzuese për të gjithë vizitorët. Ata do të jenë fytyra e parë e Shkupit me të cilën do të takohen sportistët e rinj nga e gjithë Evropa”, thonë organizatorët e Festivalit Olimpik për të Rinj Evropian.

Komiteti Organizativ i FORE Shkup 2025 tashmë ka shpallur thirrjen për vullnetarë, duke u ofruar mundësinë të gjithë të interesuarve të bëhen pjesë e këtij evenimenti historik. Regjistrimi bëhet në këtë link.

Advertisement

“Kushdo që dëshiron të jetë pjesë e këtij evenimenti mund të aplikojë dhe të bëhet pjesë kyçe e ekipit që do ta kthejë festivalin në një përvojë të paharrueshme për të gjithë pjesëmarrësit. Vullnetarizmi është një mundësi e madhe për të rinjtë, studentët, sportdashësit dhe këdo që dëshiron të kontribuojë në një projekt të madh ndërkombëtar dhe të prezantojë Maqedoninë si një mikpritëse e shkëlqyer”, thonë nga komiteti organizativ i FORE Shkup 2025.

Continue Reading

Lajme nga vendi

Prokuroria ngriti aktakuzë edhe ndaj babait të Vasil Jovanovit, i cili vrau 22-vjeçaren Frosina Kulakova duke e përplasur në një vendkalim për këmbësorë

Published

on

Prokuroria e Shkupit ngriti aktakuzë edhe ndaj babait të Vasil Jovanovit, i cili vrau 22-vjeçaren Frosina Kulakova duke e përplasur në një vendkalim për këmbësorë.

“Prokurori publik nga Prokuroria Themelore Publike Shkup ka ngritur aktakuzë kundër 50-vjeçarit nga Shkupi për vepër penale – Shkaktim i rrezikut të përgjithshëm nga neni 288 paragrafi 4 lidhur me paragrafin 1 të Kodit Penal.1 30.01.2025, ka shkaktuar rrezik për jetën dhe trupin e njerëzve me një veprim përgjithësisht të rrezikshëm, i vetëdijshëm se nga veprimet e tij mund të ndodhin pasoja të dëmshme, por në mënyrë mendjelehtë ka besuar se ato nuk do të ndodhin”, njofton prokuroria.

Sipas prokurorisë, ai e ka lejuar Vasilin të drejtojë automjetin e pasagjerëve Peugeot 207, edhe pse e dinte se djali i tij nuk lejohej të drejtonte makinë për shkak se nuk kishte patentë shofer dhe ishte autor i shumëfishtë i kundërvajtjeve në komunikacion, konkretisht: një vepër penale – aksident trafiku me pasoja të lehta në nëntor 2022, 11 pa leje drejtimi,gjatë vitit 2023 dhe 2024, si dhe vepër penale – aksident trafiku me pasoja fatale më 29 janar 2025. Aksidenti i komunikacionit në të cilin humbi jetën Frosina ka ndodhur në një vendkalim për këmbësorë në Blv. “Partizanski Odredi” dhe rruga 29 Noemvri (tek furra “Silbo”), kur drejtuesi i mjetit nuk ka ndaluar në kohë në vendkalimin e këmbësorëve. Në atë moment 22-vjeçarja Frosina Kulakova po kalonte tashmë bulevardin te vendkalimi i këmbësorëve dhe semafori për automjetet ishte i kuq. Ai ka qenë duke vozitur në korsinë e djathtë të bulevardit dhe ka goditur Frosinën ku më pas ajo ka gjetur vdekjen në vend.

Continue Reading

Lajme nga vendi

Në dy ditët e fundit 1.296 kundërvajtje trafiku, 196 për shpejtësi tej normave të lejuara

Published

on

Në dy ditët e para (01.dhe 02.prill ) të këtij muaji, duke vazhduar me kontrollet e intensifikuara të qarkullimit rrugor në të gjithë vendin, punonjësit e policisë nga të gjithë sektorët e punëve të brendshme kanë lëshuar gjithsej 1296 urdhërpagesa për kundërvajtje të kryera nga përdoruesit e Rregullave Rrugore në Rrugë.
Gjithashtu, janë evidentuar 393 shkelje për parkim të parregullt, 196 për drejtim me shpejtësi tej normave të lejuara, më pas janë shqiptuar 101 masa për drejtim mjeti pa leje drejtimi dhe 199 sanksione për kundërvajtje të kryera nga këmbësorët.
Gjithashtu, janë zbuluar 72 pjesëmarrës në trafik të cilët nuk kanë përdorur rripin e sigurimit, gjashtë drejtues motoçikletash nuk kanë mbajtur helmetë mbrojtëse, 32 sanksione janë shqiptuar për përdorim të celularit gjatë drejtimit të automjetit, ndërsa 16 drejtues mjetesh janë larguar nga trafiku për drejtim të automjetit nën ndikimin e alkoolit, si dhe janë shqiptuar tetë masa për drejtim të semaforit të kuq.
Në përputhje me Ligjin për automjete, 38 automjete janë larguar nga qarkullimi, 14 prej tyre për shkak të defekteve teknike dhe 24 për shkak të mungesës së regjistrimit.
Kontrollet e trafikut do të vazhdojnë edhe në ditët në vijim. Apelojmë tek qytetarët që të respektojnë rregullat dhe rregulloret e komunikacionit në mënyrë që të rrisim sigurinë në komunikacion dhe së bashku të kontribuojmë për rrugë më të sigurta.

Continue Reading

Më të lexuarat