Connect with us

Lajme nga vendi

Publikohet raporti 26-faqesh i Dora Bakoyannisit, që kërkon anëtarësimin e Kosovës në KE

Published

on

Raportuesja për Kosovën në Këshillin e Evropës, Dora Bakoyannis, përmes një raporti 26-faqësh i ka rekomanduar Këshillit të Ministrave pranimin e Kosovës në Këshill të Evropës.

Bakoyannisi u ka kërkuar ministrave të Këshillit të Evropës, që më 27 mars të votohet raporti i saj për Kosovën për anëtarësimin në këtë organizatë.

Bakoyannisi në raportin e sajt cilin e ka siguruar Kanal10, ka rekomanduar që Kosova aty të pranohet me emrin Kosova, (anglisht: Kosovo), pa u përmendur Republika.

Pas 12 vjetësh, Kosova ka zbatuar vendimin rreth pronës së Manastirit Ortodoks të Deçanit. Kjo është bërë e qartë nga raportuesja e Komitetit Politik të Asamblesë Parlamentare Dora Bakoyannis, ish-ministrja e Jashtme e Greqisë.

Por, Kosovës i kërkohet të bëjë themelimin e Aoscacionit të komunave me shumicë serbe.

Advertisement

“ Autoritetet duhet të braktisin kundërshtimin e tyre për themelimin e një asociacioni të komunave me shumicë serbe dhe të hyjnë në negociata në mirëbesim për themelimin e një asociacioni të tillë”, thuhet te pjesa e konkuzioneve të raportit të cilin e ka siguruar Kanal10.

Në raport po ashtu Kosovës i kërkohen disa hapa në fushën e drejtësisë

Për të përmirësuar situatën, autoritetet duhet në veçanti:

• Të zbatojnë pa vonesa të mëtejshme aktgjykimin e Gjykatës Kushtetuese në rastin e Mansastirit të Deçanit;

• Respektimi i plotë i pavarësisë së gjyqësorit, duke përfshirë edhe përmbajtjen nga kritikat e panevojshme që minojnë besimin në gjyqësor;

Advertisement

• Të vazhdojnë përpjekjet e tyre për reformimin e gjyqësorit, në bashkëpunim me Këshillin e Evropës dhe duke respektuar plotësisht standardet e Këshillit të Evropës;

• Të ndërmarrin hapat e nevojshëm për të siguruar që kërkesat pronësore nga refugjatët dhe PZHBV-të të gjykohen brenda një kohe të arsyeshme;

• Të vazhdojnë përpjekjet e tyre për të luftuar korrupsionin dhe krimin e organizuar dhe të sigurojnë zbatimin e duhur të legjislacionit të ri në këtë fushë;

• Të përmbahen nga forcat e posaçme policore në Kosovën veriore për të kryer detyra të zakonshme policore dhe për të siguruar që forcat e tilla të shpërndahen vetëm aty ku është e nevojshme dhe në koordinim të ngushtë me KFOR-in dhe EULEX-in.

Lidhur me respektimin e të drejtave të njeriut, duke përfshirë të drejtat e pakicave, autoritetet duhet në veçanti:

Advertisement

• Të sigurojnë qasje efektive në arsimin fillor dhe të mesëm dhe tekste shkollore cilësore për të gjithë fëmijët, duke përfshirë fëmijët me aftësi të kufizuara dhe fëmijët që u përkasin grupeve të tjera të pafavorizuara si romët, ashkalitë dhe egjiptianët;

• Të adresojnë urgjentisht mungesën e një qasjeje gjithëpërfshirëse dhe të koordinuar për çështjet dhe të drejtat e pakicave. Një qasje e tillë duhet të zhvillohet dhe të zbatohet në bashkëpunim me të interesuarit dhe në mënyra që pasqyrojnë nevojat specifike të komuniteteve të ndryshme;

• Të adresojnë problemet e vazhdueshme në zbatimin dhe monitorimin e legjislacionit gjuhësor, duke përfshirë në nivel komunal dhe të sigurojë si çështje prioritare forcimin ligjor, pavarësinë, burimet e duhura dhe vazhdimësinë e funksionimit të Komisionerit Gjuhësor;

• Miratimi i strategjive konkrete për dialogun ndërmjet komuniteteve dhe për hapësirat dhe aktivitetet e orientuara drejt pajtimit, veçanërisht në arsim, me qëllim që të hapet rruga për zhvillimin dhe besimin gjithëpërfshirës të shoqërisë.

Kurse te pjesa e opnionit, përmendet se Kosova aplikoi për anëtarësim në Këshillin e Evropës 12 maj 2022 me letrat e nënshkruara nga znj Donika Gërvalla-Schwarz.

Advertisement

Po ashtu kërkohet nga Kosova miratimi i një varg ligjesh.

Opinioni paraprak i draftit (pa ndërhyrje)

1. Kosova aplikoi për anëtarësim në Këshillin e Evropës 12 maj 2022 me letrat e nënshkruara nga znj DonikaGërvalla-Schwarz. Më 24 prill 2023, Komiteti i Ministrave ia përcolli letrën Asamblesë për konsultim, në zbatim të Rezolutës Statutore (51)30A të miratuar nga Komiteti i Ministrave më 3 maj 1951. Vendimi për transmetimin sqaron se është “pa paragjykuar Shqyrtimi i ardhshëm nga Komiteti i Ministrave i kësaj kërkese për anëtarësim në Këshillin e Evropës”.

2. Duke marrë parasysh raportin e juristëve të shquar, Asambleja Parlamentare pranon se korniza ligjore e Kosovës është gjerësisht në përputhje me standardet e Këshillit të Evropës dhe se Kushtetuta është një instrument shumë progresiv, duke inkorporuar dispozitat kryesore të Planit të Ahtisaarit dhe duke parashikuar për zbatueshmëria e Konventës Evropiane për të Drejtat e Njeriut dhe Protokollet e saj, Konventa Kuadër për Mbrojtjen e Pakicave Kombëtare, Konventa e Këshillit të Evropës për Parandalimin dhe Luftimin e Dhunës ndaj Grave dhe Dhunës në Familje (Konventa e Stambollit) si dhe disa instrumente të Kombeve të Bashkuara për të drejtat e njeriut .

3. Asambleja Parlamentare njeh progresin e bërë nga Kosova në fushat e të drejtave të njeriut, demokracisë dhe sundimit të ligjit dhe vlerëson përparimet e bëra nga qeveria aktuale, duke përfshirë luftën kundër korrupsionit dhe futjen e një partneriteti civil për çiftet e të njëjtit seks ( ‘Kodi Civil’).

Advertisement

4. Këshilli i Evropës, josinergjik me komunitetin ndërkombëtar, ka mbështetur forcimin e standardeve në Kosovë përmes një game të gjerë aktivitetesh, duke përfshirë këshillat ligjore, bashkëpunimin dhe zgjidhjet specifike të cilat u kanë mundësuar mekanizmave monitorues të Këshillit të Evropës që të vlerësojnë rregullisht situatën në fusha specifike të ligjit për të drejtat e njeriut. Kosova iu bashkua Bankës për Zhvillim të Këshillit të Evropës (CEB) në vitin 2013 dhe Komisionit Evropian për Demokraci përmes Ligjit (Komisioni i Venecias) vitin e ardhshëm. Që nga viti 2016, delegacioni i Kuvendit të Kosovës ka marrë pjesë në punën e Kuvendit Parlamentar. Asociacioni i Komunave të Kosovës merr pjesë në punimet e Kongresit të Autoriteteve Rajonale Lokale.

5. Asambleja Parlamentare beson se aspiratat e Kosovës për t’u anëtarësuar në Këshillin e Evropës duhet të përmbushen me një përgjigje pozitive. Anëtarësimi do të çonte në forcimin e standardeve të të drejtave të njeriut duke siguruar qasje në Gjykatën Evropiane të të Drejtave të Njeriut për të gjithë ata që janë nën juridiksionin e Kosovës dhe të gjithë instrumentet e rëndësishme të zhvillimit të Këshillit të Evropës. Për më tepër, anëtarësimi në Këshillin e Evropës do të përfaqësonte një moment historik në procesin e integrimit evropian të Kosovës.

6. Anëtarësimi i Kosovës në Këshillin e Evropës do të ishte kulmi i një dialogu i cili është zhvilluar gjatë dy dekadave, por nuk duhet të jetë në fund të procesit. Nga ana tjetër, anëtarësimi duhet të katalizojë momentin që Kosova të vazhdojë të bëjë përparim në forcimin e të drejtave të njeriut, demokracisë dhe sundimit të ligjit dhe të adresojë sfidat dhe çështjet e pazgjidhura me shqetësim.

7. Në mesin e këtyre çështjeve janë ndërmjet kornizës normative dhe zbatimit të saj efektiv; nevoja për të përmirësuar mbrojtjen e të drejtave të komuniteteve joshumicë dhe për të nxitur një klimë dhe diskurs publik të përbashkët, të cilat favorizojnë besimin, pajtimin dhe përfshirjen; përqendrimi në gjuhë, në shoqërinë e arsimit dhe jo në shoqërinë e shumëfishtë është më tepër ose ndarje gjuhësore; sigurimin e pajtueshmërisë së plotë me sundimin e ligjit, pavarësisht nga konsideratat politike; promovimi i respektit ndërinstitucional; dhe forcimin e cilësisë dhe efikasitetit të gjyqësorit.

8. Që kur Kosova aplikoi për anëtarësim në Këshillin e Evropës, situata e sigurisë në komunat veriore të Kosovës është përkeqësuar ndjeshëm paralelisht me ngecjen e normalizimit të marrëdhënieve me Serbinë dhe në dialogun ndërmjet Prishtinës dhe Beogradit të ndihmuar nga Përfaqësuesi Special i BE-së Miroslav Lajçak. Shumë ngjarje kanë kontribuar në një përshkallëzim serioz të tensioneve, duke përfshirë: shpronësimet e tokave; vendimin për të zbatuar përdorimin e targave; demonstratat e dhunshme; dorëheqjet masive të serbëve të Kosovës nga policia, gjyqësori dhe zyrat publike; zgjedhjet lokale të cilat kanë nxjerrë zhvlerësimin e dekretit; përdorimin nga autoritetet e Kosovës të policisë speciale për detyra të zakonshme policore; dhe zbatimi i vendimit për futjen e euros për transaksionet financiare me përjashtim të monedhave të tjera, i shtyrë më pas.

Advertisement

9. Më 24 shtator 2023, një incident i madh sigurie në Banjska rezultoi në vdekjen e një oficeri të policisë së Kosovës dhe tre sulmuesve serbë. Rëndësia e këtij sulmi, pasojat e tij dhe lidhjet e sulmuesve me Beogradin treguan se rreziku i dhunës së hapur në Kosovë është shumë real dhe se siguria varet nga mbrojtja e të drejtave të komunitetit serb, de-përshkallëzimi i tensioneve dhe normalizimi i marrëdhënieve ndërmjet Kosovës dhe Serbisë.

10. Në këtë sfond, Asambleja mirëpret një përparim të madh të zbatimit, më 14 mars 2024, të gjykimit të Gjykatës Kushtetuese për çështjen e Manastirit të Deçanit, i cili ishte në pritje të ekzekutimit që nga viti 2016. Kuvendi dhe Komiteti i Ministrave duhet të vazhdojnë ta ndjekin këtë çështje me qëllim që të sigurohet që vendimi të zbatohet plotësisht.

11. Asambleja Parlamentare e konsideron themelimin e Asociacionit të komunave me shumicë serbe si një hap të domosdoshëm drejt normalizimit të marrëdhënieve ndërmjet Prishtinës dhe Beogradit, një obligim ndërkombëtar i marrë në bazë të dialogut të lehtësuar nga BE-ja, dhe mbi të gjitha për të rritur pjesëmarrjen dhe fuqizimin demokratik të serbëve të Kosovës dhe për të siguruar mbrojtjen e të drejtave të tyre. Prandaj, Asambleja Parlamentare pret që qeveria e Kosovës të ndërmarrë hapa thelbësorë dhe të prekshëm me qëllim të krijimit të Asociacionit sa më shpejt të jetë e mundur. Asambleja konsideron se themelimi i Asociacionit duhet të jetë i dukshëm në shqyrtimin e ardhshëm nga Komiteti i Ministrave të kërkesës së Kosovës për anëtarësim në Këshillin e Evropës.

12. Për më tepër, Asambleja pret që shpronësimet të kryhen në respektimin e rreptë të ligjit dhe se çdo legjislacion i ardhshëm në këtë fushë është plotësisht në përputhje me Planin e Ahtisaarit, duke përfshirë mbrojtjen e pronave të Kishës Ortodokse Serbe. Në këtë kontekst Prona e cila i është dorëzuar Kuvendit të Kosovës të ndryshohet në përputhje me rrethanat, sa më shpejt të jetë e mundur.

13. Në këtë sfond, Asambleja Parlamentare mirëpret angazhimin e bërë në datën 3 mars 2024 nga z.AlbinKurti, Kryeministër i Kosovës, për të nënshkruar dhe miratuar një listë të gjerë të konventave të Këshillit të Evropës, duke përfshirë:

Advertisement

në kohën e anëtarësimit: Konventa për Mbrojtjen e të Drejtave të Njeriut dhe Lirive Themelore (ETS Nr. 005)

Brenda një viti nga anëtarësimi:

– Marrëveshja e Përgjithshme për Privilegjet dhe Imunitetet e Këshillit të Evropës

– Konventa Kuadër për Mbrojtjen e Pakicave Kombëtare (ETSNr.157)

– Karta Evropiane për gjuhët rajonale dhe të pakicave (ETSNr.148)

Advertisement

– Konventa e Këshillit të Evropës për parandalimin dhe luftimin e dhunës ndaj grave dhe dhunës në familje (CETS nr. 210)

– Konventa e Këshillit të Evropës për Veprimin Kundër Trafikimit të Qenieve Njerëzore (CETSNr.197)

– Konventa Evropiane për Parandalimin e Torturës dhe Trajtimit ose Ndëshkimit Çnjerëzor Degradues (ETSNr. 126)

– Konventa Evropiane për Shtypjen e Terrorizmit (ETS Nr.090)

– Konventa e Këshillit të Evropës për Parandalimin e Terrorizmit (CETS nr. 196).

Advertisement

– Protokolli për ndryshimin e Konventës Evropiane për Shtypjen e Terrorizmit (ETS Nr. 190)

– Konventa e Këshillit të Evropës për pastrimin, kërkimin, sekuestrimin dhe konfiskimin e të ardhurave nga krimi dhe mbi financimin e terrorizmit (CETS nr. 198)

– Karta Evropiane e Vetëqeverisjes Lokale (ETS Nr.122)

Brenda dy viteve të anëtarësimit:

– Konventa Evropiane për Ushtrimin e të Drejtave të Fëmijëve (ETSNr.160)

Advertisement

– Konventa Evropiane për Kombësinë (ETSNr.166)

– Karta Sociale Evropiane (e rishikuar) (ETSNr.163)

– Konventa e së Drejtës Civile për Korrupsionin (ETSNr.174)

– Protokolli Shtesë i Konventës së Ligjit Penal mbi Korrupsionin (ETSNr.191)

– Konventa Evropiane për Bashkëpunimin Ndërkufitar ndërmjet Komuniteteve ose Autoriteteve Territoriale (ETS Nr. 106) dhe protokollet e saj

Advertisement

– Konventa Evropiane për Vlefshmërinë Ndërkombëtare të Vendimeve Penale (ETSNr. 070)

– Konventa Evropiane për Kompensimin e Viktimave të Krimeve të Dhunës (ETSNr.116)

– Konventa Evropiane për moszbatueshmërinë e kufizimeve statutore për krimet kundër njerëzimit dhe krimet e luftës (ETS Nr. 082)

– Protokolli i Dytë Shtesë i Konventës Evropiane për Ndihmën e Ndërsjellë në Çështjet Penale (ETS Nr. 182)

si dhe:

Advertisement

– Konventa e Këshillit të Evropës për Shmangien e Pashtetësisë në lidhje me Trashëgiminë Shtetërore (CETS Nr. 200)

– Konventa për krimin kibernetik (ETSNr.185) dhe Protokolli Shtesë (ETS Nr.189)

– Konventa Evropiane për Statusin Ligjor të Punëtorëve Migrantë (ETS Nr.93)

– Konventa Kulturore Evropiane (ETSNr.018)

– Konventa Evropiane për Njohjen e Kualifikimeve Universitare (ETS Nr.032)

Advertisement

– Konventa për Njohjen e Kualifikimeve në lidhje me Arsimin e Lartë në Rajonin Evropian (ETS Nr. 165)

– Konventa Evropiane për Ekuivalencën e Diplomave që çojnë në Pranim në Universitete (ETS Nr. 015)

– Konventa mbi Përpunimin e Farmakopesë Evropiane (ETSNr.050).

Raporti-i-plotë-Dora-Bakoyannis

Advertisement
Advertisement

Lajme nga vendi

VLEN shpalos programin për zgjedhje: Zhdukje e bixhozit, decentralizim fiskal, aksionet në dorë të qytetarëve

Published

on

Në sheshin “Skënderbeu”, aty ku edhe e kanë selinë e përbashkët, koalicioni VLEN prezantoi një pjesë të programit qeveritar, ndërsa javën tjetër pritet të prezantohet i plotë. Migrimi dhe ekonomia do të jenë shtyllat kryesore. Për këtë, kandidati për president Arben Taravari, tha se qytetarëve do t’u mundësojnë që deri në fund të mandatit, të marrin pagë mesatare prej 800 eurove.

Nuk mund të vazhdohet kështu me qeveri të korruptuar dhe zhvatëse, na duhet patjetër ndryshim. Për këtë arsye ne si koalicion VLEN në qeverisje duhet të garantojmë dhe rritjen e rrogës mesatare, kjo garancë e jona është që rroga mesatare do të jetë minimum 800 euro”, tha Arben Taravari – kandidat për president –VLEN.

Fjalime mbajtën e tre krerët e partive që përbëjnë VLEN-in, Izet Mexhiti, Bilall Kasami dhe Afrim Gashi. U prezantuan planet për zhdukjen e plotë të bixhozit, planet për decentralizim fiskal dhe lënien e aksioneve të ndërmarrjeve shtetërore në dorë të qytetarëve
Ne do t’u shpërndajmë të gjithë qytetarëve të Maqedonisë, 49% të aksioneve të ndërmarrjes shtetërore, pra do të shpërndajmë aksione në vlerë prej 10mijë euro për secilin individ. Këto aksione do të mund të shiten në treg dhe do të sjellin dinamikë të re ekonomike për familjet e secilit dhe do të mundësojë dhe futjen e kapitalit privat në këto ndërmarrje, gjë që sjellë modernizim dhe zhvillim”, pohoi Izet Mexhiti – Bartës liste Z1 – VLEN.

“Me fitoren e VLEN-it, ne besojmë se do të marrë fund sëmundja e madhe e kazinosë dhe lotarisë. Ne do të bëjmë çmos, që ta ndalojmë bixhozin. Ideja jonë është t’i ndalojmë edhe kreditë e shpejta që në fakt janë thjeshtë fajde. Do t’i anulojmë borxhet e njerëzve me kredi të shpejta”, pohoi Afrim Gashi – Bartës liste Z2 – VLEN.
Për këtë, ne angazhohemi që të kemi një decentralizim fiskal, të kemi bartje të ingerencave në pushtetin lokal sepse pushteti lokal është i njohur se është pushteti më afër qytetarëve. Ne do të angazhohemi që në mandatin tonë të transferojmë së paku gjysmë miliardë euro për zhvillimin e komunave tona dhe ndërtimin e infrastrukturës së munguar”, tha Bilall Kasami – Bartës liste Z6 – VLEN

Shkurt folën edhe bartësit e listave nga zonat 3, 4 dhe 5, por edhe përfaqësuesi i Lëvizjes Vetëvendosje, njëherazi kandidat për deputet në zonën 6, Bekim Qoku.

Advertisement

“Ne jemi për Maqedoninë e Veriut si partnere e NATO-s dhe si një vend i integruar në Bashkimin Europian. Jemi për partneritet dhe miqësi në Ballkan por jemi gjithashtu kundër atyre që bashkëpunojnë me Beogradin problematik, me pinjollët e Millosheviqit dhe me Moskën agresore”, pohoi Bekim Qoku – VLEN.

“Shqiptarët e Çashkës dhe Velesit, presin vëmendjen e shtetit. Kemi garanca nga presidenti Taravari dhe nga koalicioni VLEN se në Qeverinë e ardhshme, shqiptarët e zonës 3, nuk do të lihen vetëm”, tha Shener Bilalli – Bartës liste Z3 – VLEN .

Ne kemi programin tonë elektoral, plani VLEN 2030. Me politikat tona ekonomike dhe zhvillimore ne do të arrijmë që në vitin 2030, të jenë 150 euro për kokë banori”, u shpreh Mendurim Zermanovski – Bartës liste Z4 – VLEN.

“Duke e ditur se kush qëndron përballë nesh, një listë plot skandale dhe njerëz të dyshimtë, ne kemi sigurinë e plotë se në zonën pesë do të bëhet surpriza më e madhe. Të mos harrojmë se morali vlen edhe në politikë, ndryshimi vlen, guximi vlen, fitorja vlen”, pohoi Salim Sulejmani – Bartës liste Z5 – VLEN.

Përndryshe në listat e votimit, si për president ashtu edhe për deputetë, koalicioni VLEN do të ketë numrin gjashtë në renditje, në bazë të ndryshimeve të fundit të Kodit Zgjedhor që i solli Komisioni Shtetëror Zgjedhor.

Advertisement
Continue Reading

Lajme nga vendi

EMIGRIMI I FRIKSHËM: Plakje dhe ikje e popullatës

Published

on

Për çdo vit nga Maqedoni po shpërngulen 12 mijë njerëz tregojnë analizat e Entit të Statistikës. Përveç se me shpërnguljen e madhe, vendi ka probleme edhe me natalitetin e ulët. Nga Entit i Statistikës thonë se kjo ndërlidhet më së shumti me uljen e lindshmërive ku veçmë dhjetë vite Fertiliteti që paraqet numrin e të lindurve të gjallë në raport me numrin e përgjithshëm të popullsisë femërore në periudhën fertile është 1.5 fëmijë për një grua, përderisa për reproduksion të thjeshtë nevojitet 2.1 fëmijë.Njëherësh statistika zbardh se nëse në vitin 2002, një e katërta e popullsisë ishte e re, tani kjo shifër është ulur me 18 për qind në më pak se një e pesta e e popullsisë. Apo thënë ndryshe nëse në vitin 2002 kishim 24 për qind të rinj nga numri i përgjithshëm i popullsisë, në vitin 2022 kjo shifër është ulur me 18 për qind.

Prej vitesh, sipas hulumtimit të Institutit Republikan Ndërkombëtar të publikuar në mars të vitit të kaluar, problemet kryesore të theksuara nga qytetarët janë të natyrës ekonomike që i shtyëjnë ndaj migrimit: papunësia, varfëria, pagat e ulëta.

Kohë më parë në diskutimet e Forumit të Prespës në Strugë u konstatua se arsyeja e emigrimit nga Ballkani nuk janë vetëm paratë, por edhe politika.Një gjyqësor i pavarur dhe korrupsioni zero janë parakushte të rëndësishme që të rinjtë të mos largohen nga vendi apo të kthehen në shtëpi.Është gjithashtu e nevojshme të trajtohet mosbesimi në institucionet dhe mundësitë e pamjaftueshme për të rinjtë, të cilat janë ndër arsyet kryesore të emigrimit.

“Kur i pyesim të rinjtë se pse largohen nga vendi, punësimi dhe arsimimi janë dy arsyet kryesore, por edhe klima e përgjithshme në lidhje me mënyrën se si funksionon vetë vendi ndikon në motivin e një të riu që të largohet vetë nga vendi”, thotë Petar. Barlakovski, autor i hulumtimit “Rinia dhe Regjistrimi”.

“Në dallim nga opinioni fillestar që kishim për këtë temë, por edhe shoqërisht pranohet se të rinjtë ikin nga shteti vetëm për arsye financiare (edhe pse ai segment nuk mund të përjashtohet), sipas hulumtimit tonë, të rinjtë më së shumti shqetësohen nga mungesa e drejtësisë, cilësia e jetesës, korrupsionin dhe partizimin e shoqërisë. Kjo më tej u krijon probleme në punësim, avancim dhe hapje të biznesit të tyre, shoqëria e partizuar krijon staf jo cilësor, ndaj të rinjtë vendosin të shkojnë diku ku puna e tyre do të vlerësohet dhe jeta e tyre, të paktën në pjesën më të madhe, do të varen nga aftësitë dhe përpjekjet e tyre”, thonë nga ekipi “Dua të qëndroj”.

Advertisement

Gjithashtu një popullsi e moshuar nënkupton mungesë të fuqisë punëtore në dispozicion, por edhe rritje të shpenzimeve qeveritare për skemat e pensioneve dhe kujdesin shëndetësor. Kostoja e një numri në rënie të të rinjve në Ballkan është llogaritur nga Fondacioni Westminster për Demokraci dhe Instituti për Zhvillim dhe Inovacion.

Studimi tregon se rajoni i Ballkanit Perëndimor po humbet çdo vit miliarda euro për shkak të migrimit të të rinjve. Për të vlerësuar pasojat ekonomike të kësaj dukurie, studimi merr parasysh si kostot e lidhura me arsimin – 2.46 miliardë euro – po ashtu edhe humbjet e mundshme në rritjen e Prodhimit të Brendshëm Bruto, pikërisht për shkak të largimit të të rinjve nga këto vende.

Llogaritet se vendet e Ballkanit Perëndimor humbasin për shkak të migrimit të të rinjve rreth 3.08 miliardë euro çdo vit në rritjen e mundshme të PBB-së dhe në rënien e konsumit. Nëse kësaj shifre i shtohen shpenzimet mbi arsimimin e tyre,atëherë kostoja në total është rreth 5.5 miliardë euro në vit. (koha.mk)

Continue Reading

Lajme nga vendi

Ndryshimet e shpejta të temperaturave brenda ditës nuk kalojnë pa pasoja në shendëtin e qytetarëve

Published

on

Ndryshimet e shpejta të temperaturave brenda ditës nuk kalojnë pa pasoja në shendëtin e qytetarëve.Kjo periudhë e cila është karakterizuar me ndryshime të shpeshta të temperaturave, pasi që kishim mot me diell disa ditë rradhazi dhe më pas ulje të temperaturave, sipas mjekëve më shumë e pësojnë pacientët që kanë sëmundje kronike. “Sa i përket aspektit shëndetësor në repartin e ndihëms së shpejtë në Tetovë kemi kryesisht më tepër raste me grip sezonal, ndërsa pacientët që kanë sëmundje kronike janë më të ndjeshëm në këto ndryshime drastike të temperaturave.Ne si mjek, apelojmë që pacientët të cilët kanë sëmundje kronike të zemrës, që mos të dalin pa nevojë kur ka ndryshime drastike të temperaturave dhe të jenë më të kujdesshëm” thotë Besnik Mustafai, mjek në Repartin e Ndihmës së Shpejtë në Tetovë

Problem shtesë në këtë periudhë është edhe paraqitja e alergjive që edhe më shumë e rëndon situatën. Mjekët këshillojnë që edhe këta pacient të kenë kujdes. “Kryesisht në repartin e ndihmës së shpejtë paraqiten për kontroll pacientët me simptoma të gripit, pra ftohje e lehtë, kollë të thatë, temperaturë, me plogështi e kështu me rradhë. Këto janë simptomat kryesore dhe ja vlen të ceket se tani jemi në periudhën e pranverës, kemi rritje drastike të pacientëve të cilët kanë probleme me alergjitë. Rekomandojmë tek këtaA pacientë që të kenë me vete terapinë e nevojshme dhe të jenë më të kujdesshëm” apelon mjeku Mustafai.

Në ndërkohë, janë shpeshtuar sulmet në tru si pasojë e këtyre ndryshimeve të shpeshta klimatike në një periudhë të shkurtër kohore. “Rastet më të rënda gjatë kësaj periudhe janë pacientët të cilët pësojnë sulm në tru dhe gjatë këtyre ditëve kur temperaturat ishin të larta brenda një ndrrimi kemi pasur edhe nga gjashtë raste të personave që kanë pasur sulm në tru, pikërisht shkaku i ndryshimeve të shpeshta të temperaturave. Kryesisht këta raste ndër vite ndodhin në sezoninë e pranverës kur kemi ndryshim të kohës, sidomos dalja e mënjëhershme në diell sjell deri tek sulmet në tru” njofton Besnik Mustafai mjek.

Mjekët rekomandojnë që në këto raste personat që kanë probleme kronike shëndetësore pa nevojë mos dalin në ambiente të hapura.“Apelojmë që kur ka ndryshime të mënjëhershme të temperaturave personat me sëmundje kronike të shmangin daljet në ambiente të hapura, pasi që trupi është mësuar në temperaturë të ulët një kohë të gjatë dhe ekspozimi I shpejtë në temperatura të larta, sjell deri tek komplikimet shëndetësore.Prandaj, pa nevojë mos dilet jashtë sidomos kjo vlen për personat e moshuar” thotë apelon ai.Një studim i ri tregon se numri i vdekjeve të lidhura me goditjet në tru të lidhura me temperaturat ekstreme është rritur që nga viti 1990. Sipas studiuesve, pjesa më e madhe e goditjeve ishin për shkak të temperaturave më të ulëta se normale, ndërsa sigurisht që kishte një rritje të goditjeve kur temperaturat ishin më të larta se normalja.TV KOHA

Continue Reading

Më të lexuarat