Connect with us

Lajme nga vendi

Nxënësit e klasave të katërta, probleme me lexim

Published

on

Përmirësimi i aftësive për të lexuar dhe kuptuar përmbajtjen, gjithnjë e më shumë po bëhet sfidë për nxënësit e shkollave fillore, pasi ata më shumë parapëlqejnë që përmbajtjen e përrallave, për shembull, ta mësojnë nga filmat e animuar, thonë mësimdhënësit në Maqedoninë e Veriut.

Këto reagime pasojnë rezultatet e një studimi ndërkombëtar të vlerësimit të aftësive të nxënësve të klasës së katërt për sa i përket leximit dhe përvetësimit të përmbajtjes së lexuar. Sipas të dhënave të këtij studimi, nxënësit e moshës 9 dhe 10-vjeçare në shkollat fillore të Maqedonisë së Veriut janë cilësuar se nuk kanë njohuri të mjaftueshme për sa i përket të lexuarit dhe të kuptuarit nga leximi duke siguruar vetëm 442 nga 500 pikët që përbëjnë mesataren.

Ekspertët e arsimit theksojnë se këto rezultate janë shumë të dobëta dhe janë alarm për institucionet përkatëse arsimore, prindërit, mësimdhënësit, por edhe për shoqërinë.

Goce Bumbarovski, mësimdhënës i klasave të ulëta në shkollën fillore “Koço Racin” në Prilep, thotë për Radion Evropa e Lirë se fëmijët kopjojnë prindërit.

Sipas tij, përderisa prindërit nuk lexojnë orëve të pasdites, por tërë kohën e kalojnë para ekranit televiziv ose pajisjeve tjera elektronike, është e kuptueshme që edhe fëmijët e tyre të mos krijojnë shprehi të shëndosha të të lexuarit.

Advertisement

“Duhet të jemi vetëkritikë, edhe në të rriturit gjithnjë e më shumë i përdorim telefonat celularë për të gjetur ndonjë informacion dhe jo në libra dhe fëmijët kopjojnë sjelljet e të rriturve”, thekson Bumbarvski.

Ai konsideron se edhe librat për klasat e ulëta të shkollës fillore nuk përmbajnë tekste atraktive të ilustruara në përputhje me trendët që ofron koha, në mënyrë që ta rrëmbejnë përqendrimin e fëmijëve të kësaj moshe.

Mosleximi kufizon imagjinatën te fëmijët

Albjonda Paçuku-Iseni, mësuese në shkollën fillore “Hasan Prishtina” në Shkup, thotë se “është shume e rëndësishme që fëmijët ta kuptojnë përmbajtjen e përrallës dhe porosinë që ajo përcjell. Por, një element edhe më i rëndësishëm thekson se është zhvillimi i imagjinatës së fëmijëve, që arrihet vetëm përmes leximit të librave.

“Ka nxënës që e dinë përmbajtjen e lektyrave, pasi ata i kanë parë përrallat, por nuk i kanë lexuar. Në këtë rast ata nuk dinë t’u përgjigjen më shumë pyetjeve apo japin më shumë zgjidhje të situatave pasi imagjinata e tyre kufizohet në atë kornizë që e ka dhënë regjisori. Kurse leximi të jep më shumë hapësirë për imagjinatë. Për shembull, si dukej pylli përmes të cilit kalonte Kësulëkuqja”, shpjegon ajo për Radion Evropa e Lirë.

Dilemat e prindërve për mënyrën e ndihmës

Elena thotë se e ka shumë të vështirë ta bindë djalin e saj 9-vjeçar t’i lexojë lektyrat, i cili thotë se gjithmonë gjen ndonjë arsyetim se pse nuk mund të lexojë vetë. Në fund për të mos marrë notë të dobët, ajo detyrohet ta lexojë lektyrën që ai ta kuptojë përmbajtjen përmes dëgjimit.

Advertisement

“Nuk e di nëse i bëj mirë apo kundër shërbim. Po në fund e di se do të jetë i përgatitur në klasë pasi të paktën nga ajo që kam lexuar ai e ka mësuar përmbajtjen e lektyrës. Ai arsyetohet se është i lodhur, ose ka shumë detyra dhe nuk ka kohë për ta lexuar vetë pasi lexon ngadalë. Vërtet, nuk e di se si të veproj”, thotë ajo.

Mungesa e të lexuarit në klasat e ulëta reflektohet edhe gjatë studimeve

Nga ana tjetër, Vesna Mojsova-Cepishevska, profesoreshë universitare thotë se prindërit nuk duhet të mbrohen me mungesën e kohës që ka imponuar jeta dinamike.

“Gjysma e prindërve thonë se fëmijët nuk kanë nevojë për të lexuar pasi fëmijët e tyre që në moshën e hershme e flasin shkëlqyeshëm gjuhën angleze dhe kanë shkathtësi të shumta që kanë mësuar nga telefoni celular.

Por, ata nuk e dinë se leximi zhvillon qendra krejtësisht të tjera në tru nga ajo që zhvillon të pamurit, pamja audio-vizuale. Pra, bëhet fjalë për dy pozicione krejtësisht të ndryshme. Pra, më duhet të theksoj se mungesa e të lexuarit në klasat e ulëta reflektohet me zbrazëtira të mëdha edhe gjatë studimeve, pasi këta fëmijë nuk kanë relacionin e duhur me librat, skriptat”, thotë ajo për REL-in.

Ajo shton se mosleximi nga ana e prindërve për fëmijët që në moshë të hershme të fëmijërisë së tyre, është e barabartë me mungesë përkushtimi.

Advertisement

Për sa i përket lexim-kuptimit nga studimi që ka realizuar PIRLS nga vendet e rajonit më së miri qëndron Sllovenia me 520 pikë e radhitur në vendin e 23-të, Serbia me 514 pikë në vendin e 26-të dhe pas saj Shqipëria me 513 pikë.

Nën mesataren është renditur Maqedonia e Veriut me 487 pikë dhe Kosova me 421 pikë.

Me më shumë pikë për sa i përket leximit dhe përvetësimit të përmbajtjes së lexuar të fëmijëve të testuar nga mosha 9 – 10 vjeç është radhitur Singapori me 587 pikë, më pas Hong Kongu me 578 dhe Rusia me 567 pikë.

Në mesin e 10 vendeve ku fëmijët lexojnë kuptueshëm është Anglia, Franca, Polonia, Suedia, Austria dhe Bullgaria, vende këto që kanë mbi 540 pikë./REL

Advertisement
Advertisement

Lajme nga vendi

Komuna e Gostivarit dhe qeveria do të punojnë bashkërisht në përmirësimin e transparencës dhe luftës kundër korrupsionit

Published

on

Vetëqeverisja lokale dhe Qeveria së bashku do të punojnë në përmirësimin e transparencës në punë dhe në përballjen me korrupsionin. Këto janë konkluzionet pas takimit të personit të parë të komunës së Gostivarit, Valbon Limani dhe zëvendëskryeministrit për Politika dhe Qeverisje të Mirë, Arben Fetai.

Në paraqitjen e parë zyrtare dhe vizitën e parë në Komunën e Gostivarit, Fetai foli në gjuhën shqipe dhe deklaratën për mediat që raportonin në gjuhën maqedonase e dha në gjuhën angleze me arsyetimin se nuk mund të shprehej mirë.

“Kemi diskutuar gjithashtu se do të doja të punoja me pushtetin vendor, për të forcuar transparencën, kemi një ligj për qasje në informacione publike që mezi zbatohet. Do të punojmë me komunat që procedurat e tenderit të publikohen dhe të jenë të aksesueshme për qytetarët dhe për kompanitë dhe që të publikohen dhe kontratat që ndahen, në mënyrë që qytetarët dhe kompanitë të dinë se çfarë po bëjnë komunat me paratë e taksapaguesve”, deklaroi zëvendëskryeministri Fetai.

Ushtruesi i detyrës së kryetarit të Komunës së Gostivarit, Valbon Limani theksoi se me zëvendëskryeministrin kanë biseduar për mundësitë dhe aktivitetet që do të ndikojnë në punën e vetëqeverisjes lokale dhe bashkëpunimin me qeverinë.

“Përveç për transparencns, kemi diskutuar edhe për planet vjetore për përballjen me korrupsionin. Ne propozuam gjithashtu vendisjen e një numri telefoni dhe një adrese elektronike për raportimin e rasteve të dyshimta. Presim që të organizohet një diskutim apo forum publik ku do të diskutohet për këtë fenomen dhe do të nxirren konkluzione që do të ndihmojnë në përballimin e kësaj dukurie”, tha Limani.

Advertisement

Zëvendëskryeministrja Fetai ka treguar se i duhet pak kohë për të shqyrtuar situatën dhe për të përcaktuar prioritetet të cilat, siç tha ai, do të vendosen deri në fund të vitit

Continue Reading

Lajme nga vendi

Ngritet kallëzim penal ndaj Besija Iljazit ish drejtoreshës së Klinikës Universitare për Toksikologji

Published

on

MPB ka njoftuar se Më 12.07.2024, Departamenti për luftimin e krimit të organizuar dhe të rëndë, Njësia për korrupsion në bashkëpunim me Departamentin e Policisë Kriminale, ngriti kallëzim penal kundër B.I. (29) nga Tetova, për shkak të dyshimit të bazuar se ka kryer vepër penale “shpërdorim i pozitës dhe autorizimeve zyrtare”, e parashikuar dhe e dënueshme sipas nenit 353, paragrafi 3 dhe paragrafi 1 të Kodit Penal.

E pandehura B.I., në cilësinë e ushtrueses së detyrës së drejtorit organizativ të Institucionit Publik Shëndetësor – Klinika Universitare për Toksikologji, duke tejkaluar autorizimet e saj zyrtare në periudhën nga 14.02.2024 deri më 24.06.2024, me qëllim të sigurimit të përfitimeve të paligjshme pasurore për 17 persona, më 15.05.2024 ka nënshkruar 15 kontrata për punë me 15 persona të cilët ishin të angazhuar në Klinikën Universitare për Toksikologji (dhe persona të tjerë pa bazë ligjore të rregulluar për praninë e tyre në klinikë), pas çka, retroaktivisht, për personat e supozuar të angazhuar për punë, për muajt prill dhe maj 2024 ka lëshuar dy urdhra pagese dhe ka kryer pagesën e kompensimit mujor për angazhimin e supozuar në një shumë totale prej 659,781 denarë me përfshirjen e tatimit personal mbi të ardhurat.

Pagesat e përmendura janë kryer në mënyrë të paligjshme, me çka e pandehura B.I. ka dëmtuar Institucionin Publik Shëndetësor Klinika Universitare për Toksikologji për një shumë totale të pagesave të kryera me tatimin e paguar prej 659,781 denarë.

Sipas të dhënave të lartpërmendura, e pandehura ka kryer veprime zyrtare të cilat nuk duhej t’i kryente, domethënë B.I. ka kryer vepër penale “shpërdorim i pozitës dhe autorizimeve zyrtare” sipas nenit 353, paragrafi 3 i lidhur me paragrafi 1 të Kodit Penal, duke dëmtuar Institucionin Publik Shëndetësor Klinika Universitare për Toksikologji për shumën prej 659,781 denarë.

Continue Reading

Lajme nga vendi

DMSH nënshkroi kontratë me dy pilotët e pensionuar të “Er traktor”, pritet përfshirja e tyre në shuarjen e zjarrit në rajonin e Negotinës

Published

on

Drejtoria për Mbrojtje dhe Shpëtim (DMSH) ka nënshkruar marrëveshje me dy pilotët në pension të “Er traktor” dhe gjatë ditës pritet të përfshihen në shuarjen e zjarrit në rajonin e Negotinës, ka bërë të ditur për MIA-n drejtori i DMSH-së, Bekim Maksuti.

Ai theksoi se dy pilotët tashmë kanë shkuar në aeroport dhe pasi të kenë kaluar procedurat që kërkohen para çdo fluturimi do të drejtohen për në malin Serta në rajonin e Negotinës.

“Kemi nënshkruar marrëveshje me dy pilotët dhe për një kohë shumë të shkurtër do të përfshihen në shuarjen e zjarreve në rajonin e Negotinës. Pilotët tashmë janë rrugës për në aeroport, duhet të kalojnë disa procedura para se të jenë gati për të fluturuar dhe në një kohë shumë të shkurtër do të përfshihen në shuarje”, deklaroi Maksuti për MIA-n.

Drejtori nuk ka dashur të tregojë se për sa rrogë dy pilotët janë rikthyer. Në një bisedë për MIA -në muajin e kaluar, Maksuti tha se për kthimin e dy pilotëve të trajnuar, DMSH-ja kërkon nga Ministria e Financave pagë prej 300 mijë denarë, sepse puna e pilotit në DMSH-së me pagë prej 72 mijë denarë është joatraktive.

Ai shtoi se kontrata është nënshkruar deri në fund të vitit dhe pas skadimit duhet të vendosë Qeveria, sepse, theksoi ai, “është e nevojshme që pagat të shlyhen në nivel shtetëror”.

Advertisement

“Kontrata është nënshkruar deri në fund të këtij viti, do të shohim se çfarë do të vendosë qeveria. Ka ndalesë për konkurse të reja, kështu që sapo të kemi mundësi të rinovojmë konkurset për marrjen e pilotëve të rinj, do ta bëjmë dhe do të shohim nëse ka të interesuar. Para së gjithash, duhet të rregullohet statusi i tyre për sa i përket të ardhurave, është i nevojshëm rregullimi i pagave në nivel shtetëror. Kjo është ende problem, sepse duhet zgjidhur në një nivel më të lartë”, tha Maksuti.

Continue Reading

Më të lexuarat